۱. فراورده‌های چوبی

۱-۱. كليات

۱-۱-۱. تعریف کلی:

امروزه با توجه به افزایش قیمت چوب طبیعی و بحث‌های مربوط به حفظ محیط زیست و نابودی جنگلها، استفاده از فرآورده‌های چوبی رو به افزایش است. معمولاً برای ساخت این فراورده‌ها، از ضایعات چوب و یا از چوب‌هایی که به دلیل استحکام و کیفیت کم، استفاده چندانی ندارند، استفاده می‌شود.

۱-۱-۲. انواع:

دارای انواع گوناگونی می‌باشند که برخی از آنها به شرح زیر می‌باشد.

- MDF

- HDF

- LDF

- نئوپان

- پانل‌های چوب و سیمان

- پانل‌های چوب و گچ

- تخته سه لایی

- ترمووودها

۱-۱-۳. کاربردها:

فرآورده‌های چوبی معمولاً دارای خصوصیات و ویژگی‌های شیمیایی و فیزیکی ارتقاء‌یافته‌ای نسبت به چوب طبیعی می‌باشند و در قسمت‌های مختلف ساختمان مانند کابینت و دکوراسیون داخلی، پارکت، درب‌ها و پنجره‌ها، دیوارکوب‌ها، سقف‌های کاذب و پارتیشن‌ها، نما، سونا، قرنیز، میز و صندلی، مبلمان و … کاربرد دارند.

۱-۲. MDF

۱-۲-۱. تعریف:

MDF مخفف واژه Medium density fiberboard است که جزء فرآورده‌های چوبی محسوب می‌شود. در حقیقت MDF نوعی تخته فیبر است که به روش خشک تولید می‌گردد. MDF را معمولاً به‌صورت خام مصرف نمی‌کنند بلکه آن را با استفاده از متریال‌های مختلف روکش می‌نمایند (شکل ۱).

۱-۲-۲. کاربردها:

انواع مختلف MDFها در دکوراسیون داخلی، کابینت، درب و پنجره، غرفه‌های نمایشگاهی، مبلمان، کف‌پوش‌ها، قفسه‌ها، پارتیشن‌ها، دیوارکوب‌ها، پوشش‌های سقف و موارد دیگر کاربرد دارد که روز به روز نیز به کاربردهای آن افزوده می‌شود.

MDF 1-1. MDF 1-2.

شکل ۱. MDF که نوعی تخته فیبر است جزء فراورده‌های چوبی محسوب شده و به روش خشک تهیه می‌گردد و امروزه کاربردهای بسیار زیادی در صنعت ساختمان پیدا کرده است.

۱-۲-۳. مزایا و معایب:

۱-۲-۳-۱. مزایا:

- دامنه وسیع دانسیته (وزن مخصوص)، ضخامت و ابعاد قابل تولید (شکل ۲)

- قابلیت ابزار خوری، ماشین‌کاری و سنباده زنی (شکل ۳)

- سطوح صاف و متراکم

- قابلیت شکل‌پذیری و لبه‌های صاف

- قابلیت انجام روسازی‌های مختلف همچون انواع روکش‌های چوبی و غیر چوبی و … (شکل ۴)

- پایداری ابعاد و مقاومت به فشرده شدن

- زیبایی ظاهری

- قیمت مناسب نسبت به چوب

- راحت تمیز می‌شوند

MDF 2.

شکل ۲. دامنه وسیع دانسیته، ضخامت و ابعاد قابل تولید از ویژگی‌ها و مزایای MDF محسوب می‌شود که کاربرد آن را برای مصارف گوناگون امکان پذیر ساخته است.

MDF 3-1. MDF 3-2. MDF 3-3.

شکل ۳. قابلیت‌های برش کاری و ماشین کاری MDF یکی از مهمترین مزایای این فراورده‌های چوبی می‌باشد.

MDF 4-1. MDF 4-2.

شکل ۴. از مزایای MDF می‌توان به قابلیت اعمال روکش‌های مختلف و ایجاد طرح‌ها و رنگهای متنوع، اشاره کرد.

۱-۲-۳-۲. معایب:

– در صورت خراشیدن رویه و نفوذ آب به سرعت خراب می‌شوند.

- بعضی از انواع به حرارت و گرما حساس هستند.

- دارای بافت نرم است که دلیل سهولت ابزار زدن آن نیز می‌باشد. ولی همین نرمی باعث می‌شود که مثلاً پیچ‌ها با چند بار باز و بسته شدن هرز و لق شوند مگر اینگه محل پیچ را تغییر دهیم.

- به دلیل وجود فرمالدئید در رزین آن برای سلامتی خطرناک است. هرچند مقدار فرمالدئید به کار رفته در ساخت MDF به اندازه‌ای نیست که باعت نگرانی زیاد شود. اما بخار شدن فرمالدئید به کار رفته در آن می‌تواند هوای خانه را آلوده کرده و به‌خصوص برای کودکان نیز مضر می‌باشد.

۱-۲-۴. اجزاء تشکیل دهنده:

  • مشخصات فنی: این محصول دارای تنوع بالایی می‌باشد. امروزه می‌توان تخته فیبر‌های MDF بسیار متنوعی از جمله تخته‌های سه‌لایه یا تک‌لایه یکنواخت و همگن، تخته‌های نازک و ضخیم در ابعاد مختلف، تخته‌هایی با فرمالدئید زیاد، فرمالدئید کم و بدون فرمالدئید، قطعات تبدیل به سایز شده، روکش شده، لبه چسبانده، نقش برجسته، قالب‌گیری شده، ابزار خورده، پروفیل شده، با دانسیته‌های بسیار متنوع، مقاوم در برابر رطوبت، آتش، قارچ، حشرات و … را در بازارهای جهانی یافت. این محصول ضمن دارا بودن ویژگی‌های مشابه سایر اوراق فشرده چوبی دارای برخی خواص برتر نیز می‌باشد که باعث ارتقاء آن در بین سایر اوراق فشرده چوبی مانند تخته خرده چوب (نئوپان)، تخته فیبر سخت و … شده است (شکل ۵).

MDF به‌دلیل ساختار یکنواخت همگنی که دارد به راحتی ابزار کاری شده و تهیه پروفیل و برش‌کاری به‌راحتی و بدون اتلاف و خرابی امکان‌پذیر است. همچنین بواسطه داشتن سطح بسیار صاف و صیقلی قابلیت روکش‌کاری و رنگ شدن خوبی دارد. در برابر رطوبت، پوسیدگی و همچنین خوردگی توسط حشرات از جمله موریانه کاملاً مقاوم است. طول عمر بیشتری داشته و در برابر تغییر شکل و خمیدگی و پیچش مقاوم بوده و از خاصیت ضد صدا بودن برخوردار است.

روش تولید آن به این صورت است که ابتدا قطعات چوبی را در بخش چیپر به صورت چیپس در آورده و سپس چیپس‌ها را دفیبره می‌کنند. الیاف جدا شده با چسب مخلوط گردیده و به رطوبت مناسب می‌رسند. مخلوط الیاف و چسب در فرمینگ به‌صورت کیک در آمده و در پرس فشرده می‌شوند. تخته‌ها پس از سرد شدن، اندازه بری شده و بسته‌بندی می‌گردد.

ابعاد MDF به طور معمول ۴۱۰۰*۱۸۳۰، ۳۳۶۰*۱۸۳۰، ۲۴۴۰*۱۸۳۰، ۲۴۴۰*۱۲۲۰ میلیمتر می‌باشد. البته با سایزهای وارداتی از ایتالیا ۴۱۰۰*۲۱۰۰ و از اتریش ۲۸۰۰*۲۰۷ می‌باشد. ضخامت‌های معمول نیز ۳، ۴، ۶، ۸، ۱۰، ۱۲، ۱۶، ۱۸، ۲۰، ۲۵، ۳۲، ۳۸ میلیمتر می‌باشد که هر کدام کاربردهای خاصی دارد. مثلاً ضخامت‌های کم در حد ۳ میلیمتر معمولاً در ساخت رویه درب‌ها استفاده می‌شود.

به طورکلی تخته فیبرهای نیمه‌سنگین (MDF) از نظر خواص و ویژگی‌ها به دو گروه تخته فیبرهای با خواص معمولی و خواص ویژه تقسیم می‌شوند. تخته‌های صنعتی خاص دارای ویژگی‌هایی علاوه بر مشخصات معمول MDF هستند که با اعمال تغییرات در پروسه تولید، با استفاده از چسب‌های مختلف یا مواد افزودنی گوناگون تولید می‌شوند. بعضی از انواع MDF های خاص به شرح زیر است:

MDF نازک (Thin MDF): این تخته‌ها طبق استاندارد (EN-622 -5) به کلاس‌های ۸/۱ تا ۵/۲ میلیمتر و ۵/۲ تا ۶ میلیمتر و ۴ تا ۶ میلیمتر تقسیم می‌شوند. از موارد کاربرد MDF های نازک، کف کشوها، پشت کابینت‌ها، رویه درب‌ها، دیوارکوب‌ها، پوشش‌های سقف، غرفه‌های نمایشگاهی، صنایع اتومبیل سازی و … می‌باشد.

MDF 5

شکل ۵. مقایسه بین انواع ورق‌های فشرده چوبی باMDF

MDF ضخیم (Thick MDF): این محصول نیز طبق استاندارد EN-622-5 به کلاس‌های ۳۰ تا ۴۵ میلیمتر و ۴۵ تا ۶۰ میلیمتر تقسیم می‌شوند و جهت سازه‌های معماری، پایه‌های میز، طاق‌ها، صفحه‌های رویه کابینت‌، کف نیمکت و … بکار می‌روند.

MDF مقاوم در برابر رطوبت: این نوع MDF بیشتر برای مصرف در محیط با رطوبت نسبی حداکثر ۸۰% استفاده می‌شود و با بهبود چسب فرمالدئید معمولی مورد استفاده در تولید MDF یا استفاده از یک چسب ضد رطوبت جایگزین تولید می‌شود. تمام خصوصیات MDF معمولی به اضافه استحکام طولانی‌تر و تغییر ابعاد کمتر در اثر رطوبت را دارا می‌باشد و طبق استاندارد EN-622-5 در دو نوع کلاس موجود است. یکی MDF.H که برای استفاده عمومی در محیط مرطوب می‌باشد و دیگری MDF.HLS که برای استفاده اوراق متحمل بار در محیط مرطوب می‌باشد. موارد استفاده آن مبلمان حمام و دستشویی، کابینت دور ظرفشویی، کفپوش‌ها و … می‌باشد.

البته با ورود ورق‌های pvc به بازار استفاده از این مورد در محیط‌های مرطوب کاهش یافته است و قطعاتpvc جایگزین این محصولات شده‌اند.

MDF مقاوم در برابر حشرات و قارچ‌ها: این نوع MDFها که بیشترین استفاده آنها در تولید بعضی کفپوش‌ها است، دارای مواد ضد حشرات می‌باشد.

MDF مقاوم در برابر آتش: برای این کار یا MDF را با پوشش‌های ضد آتش می‌پوشانند و یا مواد و نمک‌های خاص ضد آتش را در حین پروسه تولید اضافه می‌کنند.

MDF با فرمالدئید کم: مقدار انتشار فرمالدئید از MDF معمولی بسته به نوع چسب و مقدار آن کمی متفاوت است ولی نباید از حد معینی بیشتر باشد. این نوع MDF ها در وسایل داخل منزل مانند مبلمان بکار می‌روند و بهتر است که تهویه مناسب در محل استقرار آنها وجود داشته باشد.

MDF با وزن مخصوص بالا (High drsity fiber board): MDF های استاندارد معمولی با ضخامت‌های ۱۲ تا ۱۹ میلیمتر معمولاً دارای دانسیته ۶۵۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب هستند. اما دانسیته‌های بالاتر از ۸۰۰ نیز تولید و عرضه می‌شوند. این کار با اضافه کردن فیبر، چسب و فشار در پروسه تولید انجام می‌شود. افزایش دانسیته باعث افزایش قابلیت‌های ماشین کاری، سطح‌سازی و بهبود خصوصیات مکانیکی و فیزیکی می‌شود. از موارد استفاده این نوع MDF ها که در بازار به HDF معروفند می‌توان به کف‌پوش‌ها، درب‌ها، پله‌ها، قفسه‌های صنعتی و … اشاره کرد.

MDF با وزن مخصوص پایین (Low Dendity fiber board): LDF با وزن مخصوص ۵۵۰ تا ۶۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب و ULDF با وزن مخصوص زیر ۵۵۰ جهت استفاده در مواردی که وزن کمتر مورد نیاز است و نیازی به استحکام بالا وجود ندارد یا در مواردی که خواص عایق ضد صدا بودن مورد نیاز باشد تولید و عرضه می‌شود. مانند پروفیل‌های تزئینی معماری و ساخت غرفه‌های نمایشگاهی.

MDF با روکش‌های تزئینی: مهمترین و غیر قابل تفکیک‌ترین عملیات آماده‌سازی MDF جهت کاربرد نهایی، روسازی آن و خصوصاً روکش کردن آن است. انجام عملیات روکش کردن MDF امروزه جزء خدمات ضروری تولیدکنندگان MDF به مشتریان می‌باشد.

MDF های قالب‌گیری شده: در این روش تخته MDF به شکل خاصی که در پرس به آن داده می‌شود، تولید می‌گردد. مانند رویه‌های درب‌های طرح دار و حالت دار، کابینت ، کشو و … .

MDF های قابل انعطاف: به وسیله یک تیمار شیمیایی روی MDF با ترکیبات الکالین، می‌توان به آن خواص پلاستیک موقتی و قابلیت انعطاف و شکل پذیری داد.

از اجزای مهم سازنده MDF ، چسب‌ها هستند که در ساخت آنها رزین بکار رفته است. رزین‌های مورد استفاده در ساخت این محصول همانطور که اشاره شد رزین اوره فرمالدئید می‌باشد که میزان فرمالدئید این رزین‌ها نباید در هر ۱۰۰ گرم از ۳۰ گرم بیشتر باشد. در محصولات کم فرمالدئید که معرفی شد میزان فرمالدئید به ۹ گرم در هر ۱۰۰ گرم رزین محدود می‌شود.

امروزه اکثر MDF های تولید شده در جهان به صورت روکش شده یا به عبارت دیگر روسازی شده مصرف می‌شوند. روکش‌ها را می‌توان به دو گروه عمده روکش‌های طبیعی (چوبی) و روکش‌های مصنوعی تقسیم کرد.

منابع تامين انوع روکش‌هاي مصنوعي به‌صورت اصلي منابع خارجي و شركتهاي خارجي هستند. البته بعضي از شركتهاي داخلي داراي خطوط آغشته سازي براي توليد روکش‌هاي ملامينه و HPL هستند. اين شركتها اقدام به وارد کردن كاغذ روكش كرده و عمليات آغشته‌سازي كاغذ را با رزين‌هاي مورد نظر انجام داده و عملیات پرس‌کاری را انجام می‌دهند. از آنجا كه محصولات صنايع پتروشيمي در ايران از قيمت كمتري برخوردار است. اين عمل باعث كاهش هزينه‌ها مي‌شود.

روکش‌های طبیعی (چوبی): روکش‌های چوبی لایه‌های نازک چوب هستند که طی فرایند خاصی تولید می‌شوند. معمولاً پس از پخت چوب در بخار یا آب داغ، قطعه‌ای از چوب را که اکثراً از گونه‌های پهن‌برگ هستند با روش‌های لوله‌بری با تراشه‌گیری تبدیل به لایه‌ها یا ورق‌های نازک چوب تزئینی می‌کنند.

از MDF با روکش‌های چوبی فقط مواردی که خطر رطوبت و حرارت وجود ندارد استفاده می‌شود. از مزایای آن زیبایی و طبیعی بودن آن است که نظر بسیاری از مصرف‌کنندگان را به خود جلب می‌کند و عمده معایب آن عدم مقاومت در برابر رطوبت، حرارت و مواد شیمیایی و … است. MDF با روکش چوبی در ساخت مبلمان و سایر لوازم که در جای خشک و بی‌خطر قرار دارند و در آشپزخانه در سطوح عمودی مانند درب‌ها کاربرد دارد. بطور کلی مصرف این نوع روکش در ایران بسیار کم می‌باشد.

روکش‌های مصنوعی: لایه‌ها و اوراق منفرد یا مرکب از موادی نظیر کاغذ (تزئینی یا غیر تزئینی)، مواد ترموپلاستیک (PVC) و غیره می‌باشند که می‌تواند به رزین‌های مختلف مانند ملامین، فرمالدئید و فنل فرمالدئید آغشته شده باشد. این اوراق ممکن است با لاکهای پوشش مقاوم در برابر عوامل مختلف، ورق‌های اکریلیک، PVC و … پوشش داده شده باشد که برای پوشاندن سطوح اوراق فشرده چوبی نظیر MDF یا نئوپان و غیره بکار می‌روند.

انواع روکش‌هاي مصنوعي شامل موارد زیر می‌باشد:

  1. ورق‌هاي كاغذي (Paper Foil):

به اين نوع روکش‌ها، Finish Foil يا به اصطلاح تجاري لترون (Letron) هم مي‌گويند. لترون نام يكي از توليدكنندگان مشهور اين نوع روكش است كه امروزه اين نوع روكش اغلب با نام اين شركت خوانده مي‌شود. اين روكش از يك لايه كاغذ معمولاً تزئيني با وزن پايه ۱۴۰تا ۴۰ گرم به متر مربع (قبل از آغشته‌سازي) به‌صورت ساده يا طرحدار، ‌مات يا براق كه با رزين‌هاي (معمولاً) ملامين فرمالدئید آغشته و خشك شده،‌ تشكيل شده است. وزن پايه‌ اين روکش‌ها پس از آغشته سازي تا حداكثر ۳۰۰ گرم بر متر مربع نيز مي‌رسد. اين روکش‌ها به‌صورت ورق در ابعاد مختلف و اكثراً به‌صورت رول توليد مي‌شوند. تمام اين روکش‌ها را با استفاده از چسب و پرسهاي طبقه‌اي يا پيوسته (رولي، غلطكي) روي تخته مي‌چسبانند،‌ چسب‌هاي مورد استفاده عبارتند از: اوره فرمالدئید، پلي وينيل استات PVA و غيره.

در اكثر مواقع اين روکش‌ها داراي نقوش و طرحها و رنگ‌هاي تزئيني هستند كه به عنوان روكش تزئيني نهايي (دكور) استفاده مي‌شوند. اما در مواردي محدود نيز براي رنگ كاري‌هاي دقيق و ظريف از انواع بدون رنگ و طرح آن به‌صورت ساده براي پوشش سطح MDF و زيرسازي رنگ استفاده مي‌كنند. در اين صورت اين روكش مي‌تواند صاف يا طرح برجسته مثل نقش رگه‌هاي چوب، ‌تار و پود و … براق يا مات باشد، سپس روي آنها را رنگ مي‌كنند.

اين نوع روکش‌ها علاوه بر كاربرد در پوشش سطوح اوراق MDF براي ساخت نوار لبه ساده و پشت چسبدار و روكش‌ پروفيل‌ها و لبه‌هاي ابزار خورده كاربرد دارد.

در این روش MDF مورد استفاده براي روكش را سنباده زني مي‌كنند و سطح تخته بايد بدون غبار و ناصافي و … بوده و تميز باشد. تلرانس ضخامت حداكثر بين ۲/۰ میلیمتر براي تخته‌هاي تا ضخامت ۳۰ سانتیمتر و تا ۳/۰ میلیمتر براي تخته‌هايي با ضخامت بيش از ۳۰ ميليمتر براي اين روكش كاري مي‌باشد. سطوح تخته MDF بايد قبل از روكش كردن تميز شده و نيز عاري از عيوب سطحي باشد. همچنين دانه‌بندي ميان سطح MDF براي روكش‌كاري مهم است. ‌زيرا اگر دانه‌بندي يكسان نباشد در روكش‌كاري‌هاي با سرعت بالا موجب اختلاف كيفيت چسبندگي روكش به تخته مي‌شود.

شرايط چسبندگي فويل‌هاي كاغذي بسته به نوع تجهيزات روكش كردن فرق مي‌كند. از پرس‌هاي مسطح طبقاتي روکش‌هاي چوبي مي‌توان براي چسباندن روکش‌هاي كاغذي ضخيم‌تر (بالاي وزن پايه ۸۰ گرم بر متر مربع) استفاده كرد. روكش كاغذهاي سبك و متوسط از پنجاه سال پيش متداول شدند و در ابتدا پرسهاي گرم طبقاتي مسطح با چسب UF معمولي يا كوپليمرها براي چسباندن آنها استفاده مي‌شد. اما امروزه اكثر روكش‌كنندگان MDF با اين روکش‌ها داراي پرس‌هاي روكش غلطك داغ پيوسته هستند كه با چسب UF با فرمولاسيون خاص براي چسباندن روكش روي تخته استفاده مي‌كنند. البته هنوز چسب‌هاي كوپليمري هم براي اين كار استفاده مي‌شود.

ميزان پوشش چسب در هر دو روش حدود ۱۸۰ گرم بر متر مربع است. ايجاد بافت خاص روي روكش نيز در اين روش امكان‌پذير است كه در پرس‌هاي طبقه‌اي بوسيله صفحات (پليت‌هاي) منقوش برجسته و در پرس‌هاي غلطكي با استفاده از يك رول ثانويه با نقوش برجسته ايجاد مي‌شود.

اين نوع روكش از ارزان‌ترين انواع روكش مي‌باشد كه در مبلمان‌ها و لوازم ارزان قيمت مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين روكش در برابر سايش و خش و كلاً عوامل مكانيكي مقاومت ندارد و مقاومتش در برابر حرارت و رطوبت نيز كمتر از روکش‌هاي ملامينه و لامينت‌ها است.

بيشترين كاربرد MDF هاي روكش شده با فويل كاغذي در ساخت كتابخانه‌ها،‌ قفسه‌هاي خانگي و مبلمان اداري و مسکونی كم دوام و ارزان است. از مزاياي اين روكش تنوع رنگ و نقش، ارزاني و كار آسان با آن است. و از معايب آن مي‌توان دوام و مقاومت كمتر نسبت به عوامل خارجي را ذكر كرد.

اين كاغذها هم به‌صورت تزئيني و هم به‌صورت ساده (جهت زيرسازي براي رنگ) وجود دارند و نيز به دو صورت آغشته شده و آغشته نشده عرضه مي‌شوند و روي صفحات ورق‌های فشرده چوبي و MDF چسبانده مي‌شوند.اين نوع روكش براي زيرسازي اقدامات روسازي بصري مانند رنگ و لاك و … مناسب و ارزان بوده اما به‌صورت منفرد روكشی كم دوام است. عمده استفاده از اين نوع روكش نيز در مبلمان و قفسه‌هاي كم دوام است. اين نوع روكش از كمترين دوام و مقاومت در برابر سايش، ضربه، حرارت ،‌ رطوبت و غيره برخوردار است. باید دقت کرد که د‌ر ایران نیز به نئوپان‌هایی که توسط لترون روکش می‌شوند‌، لترون گفته می‌شود‌ و باید دقت کرد که با MDF روکش شده با لترون اشتباه گرفته نشود.

  1. روکش‌هاي ترموپلاستيك:

اين گروه روکش‌هاي مصنوعي، روکش‌هاي ساخته شده از مواد ترموپلاستيك هستند كه در اثر گرما تغيير شكل داده و قابليت انعطاف بسيار بالايي دارند. بعضي روکش‌هاي ديگر از جمله روکش‌هاي چوبي و كاغذي هم برای روكش كردن سطوح ناهموار و ابزار خورده استفاده مي‌شود اما در سطوحي كه داراي اختلاف سطح‌هاي عميق و زياد و اشكال برجسته و فرورفته با انحناء‌هاي متعدد و مشكل هستند فقط مي‌توان از روکش‌هاي ترموپلاستيك استفاده كرد. قابليت انعطاف اين نوع روكش از مزيت‌هاي كاربردي آنها محسوب مي‌شود. اين نوع روکش‌ها عمدتاً شامل روكش PVC و ورق‌هاي آكريليك است كه روكش PVC پرمصرف‌ترين آنها مي‌باشد.

الف. روكش پلي وينيل كلرايد PVC: فويل‌هاي PVC در تعداد لايه‌هاي مختلف، ‌تنوع لايه‌هاي مختلف، ‌ضخامت‌ها، ‌رنگ‌ها و نقوش مختلف و نيز نقوش برجسته مختلف (صاف، براق، ‌مات، رگه چوبي و …) بسته به نوع كاربرد مورد نياز توليد مي‌شوند و معمولاً شامل لايه‌هاي پلي وینيل كلرايد، ‌لايه آستري و لاك‌هاي متفاوت هستند. ضخامت اين نوع روکش‌ها بين ۲/۰ تا ۳ ميليمتر است.

به علت قابليت انعطاف‌ اين نوع روكش، از آن براي روكش كردن سطوح ابزار خورده با اختلاف سطح زياد و نيز براي ساخت نوار لبه، ‌روكش كردن پروفيل‌ها، ‌نوار لبه‌هاي فرم‌دار و فرزخورده استفاده مي‌شود. مثلاً روكش كردن درب كابينت‌هايي كه داراي ماشين كاري‌هاي عميق هستند. همچنين يكي از استفاده‌هاي منحصر به فرد روکش‌هاي PVC در ساخت مصنوعاتي است كه نياز به پيوستگي روكش در ابعاد مختلف يك سازه يا به عبارتي نياز به ايجاد شيار V شكل روي تخته و تاكردن آن باشد،‌ بهترين مثال‌ها در اين مواد توليد ميز تلويزيون و جعبه بلندگو (باند) است.

روكش‌هاي PVC را معمولاً در دماي اتاق با پرس‌هاي غلطكي با استفاده از پاشش چسب‌هاي كوپليمري يا چسب اپوكسي مي‌چسبانند. در بعضي مواقع چسبهاي گرما نرم نيز استفاده مي‌كنند. تخته خارج شده از پرس بايد روي سطوح صاف براي چند ساعت نگهداري شود تا اتصال بين روكش و تخته توسط چسب تكميل شود.

تخته‌هاي MDF ابزار خورده در سطح يا لبه را با استفاده از پرس ممبران با روكش‌ PVC به راحتي مي‌توان روكشي كرد. اين نوع محصول در ساخت درب كابينت‌ها و لوازم اتاق خواب كاربرد دارد. انعطاف بسيار خوب روكش PVC خصوصاً وقتي كه داخل پرس ممبران حرارت مي‌بيند باعث مي‌شود كه بتوان نقوش بسيار ريز و ظريف،‌ ابزار خورده‌هاي عميق، اشكال با شعاع‌هاي كوچك و سخت را با آن روكش كرد.

در اين نوع ماشين كاري تنها تخته قابل استفاده MDF است. در اين روش سطح و محلهاي ابزار خورده را با اسپري چسب پلي اورتان پوشانده و با دماي ۸۵ درجه سانتیگراد پرس مي‌كنند.

در سطوح صاف در صورت نياز مي‌توان روكش PVC را به‌صورت نقش برجسته يا دو لايه با دو رنگ و نقش چسباند. در صورت چسباندن دو لايه متفاوت PVC ، ‌لايه رويي را طبق نقشي خاص برمي‌دارند تا حالت دو رنگ زير و رو نمايان شود. از تخته‌هاي روكش شده با PVC غير از مصارف ياد شده در استفاده‌هاي عمومي مثل مبلمان اداري نيز استفاده مي‌شود. اين نوع روكش زيبايي روکش‌هاي لامينت و ملامينه را ندارد. و در برابر حرارت مطلقاً مقاوم نيست. هرچند رويه آن نسبت به آب (خنك) و رطوبت مقاوم است. اما مقاومت در برابر رطوبت بستگي به چسب مصرفي در چسباندن روكش نيز دارد.

اين نوع روكش در برابر عوامل مكانيكي مانند سايش و خش و … نيز تا حدی مقاومت دارد. تميز كردن آن به علت مقاومت سطحي در برابر آب و جنس آن بسيار آسان است و نيز از محاسن آن قابليت كار آسان با اين نوع تخته‌هاي روكش شده است.

اين نوع روكش دوام بالايي ندارد و براي ساخت مبلمان داخلي اداري و … كم دوام هم از آن استفاده مي‌شود. استفاده از اين روكش در آشپزخانه (به جز در كابينت) توصيه نمي‌شود، ‌مخصوصاً رويه كابينت.

ب. روکش‌هاي ورق اكريليك: نوع دوم روکش‌هاي ترموپلاستيك ورقهاي اكريليك هستند. اين نوع روکش‌ها متشكل از هيدروكسيد آلومينيوم (تري هيدريد آلومينيوم (ATH)، ‌رزين اكريليك MMA و رنگدانه‌ها مي‌باشد. دامنه ضخامت اين روکش‌ها ۳ تا ۱۹ ميليمتر است و وزن مخصوص آنها حدود ۷۷ گرم بر سانتيمتر مكعب مي‌باشد.

اين روکش‌ها داراي تمام مزاياي روکش‌هاي PVC از جمله فرم‌پذيري و قابليت انعطاف بسيار بالايي در دماي ۸۰-۷۰ درجه سانتيگراد در داخل پرس ممبران را دارد. ضمن اينكه داراي مقاومت به ضربه، مناسب و نيز قابليت منحصر به فرد ترميم‌پذيري است. بطوري كه مي‌توان سطوح آسيب ديده آن را ترميم كرد و سطوح ترميم شده نيز به راحتي قابل تشخيص نخواهد بود. ضمناً حساسيت اين نوع روكش نسبت به آتش سيگار و تغيير رنگ در برابر نور خورشيد كمتر از PVC است. تنوع رنگ اين روکش‌ها بسيار زياد است.

همانگونه كه ملاحظه مي‌شود اين نوع روكش داراي تمام مزاياي PVC و يكسري مزاياي بالاتر مي‌باشد مورد استفاده آن مشابه به موارد استفاده PVC بوده و با اين تفاوت كه از اين روكش در مصنوعات گرانتر و مرغوبتر استفاده مي‌شود.

  1. لامينت‌ها (Laminate):

لامينت‌ اصطلاحي عمومي است كه به گروهي از روکش‌هاي مصنوعي شامل انواع HPL,CPL و لامينت فشرده اطلاق مي‌شود. اين نوع روکش‌ها يكي از انواع پركاربرد روکش‌هاي مصنوعي خصوصاً در ايران هستند.

الف. لامينت تحت فشار بالا (HPL: High Pressure Laminate): اين نوع روكش متشكل از اوراق كاغذ كرافت آغشته به رزينهاي فنوليك در لايه‌هاي مياني و تحتاني بوده و در لايه سطحي از كاغذ تزئيني آغشته به رزين‌هاي آمينوپلاستيك مانند ملامين فرمالدئید (MF) تحت فشار توليد مي‌شوند.اين روكش در ضخامت‌هاي ۵/۰ تا ۵ ميلیمتر و در مواردی بيش از ۵ ميليمتر توليد مي‌شوند.

در پاره‌اي از موارد سطح اين روکش‌ها با لايه‌هاي فلزي (آلومينيوم، مس و … ) نيز پوشانده مي‌شود. اين روکش‌ها به صورت‌هاي مات،‌ براق و رگه‌دار توليد مي‌شوند و با استفاده از چسبهاي اوره فرمائيد (UF) ،‌ پلي‌وينيل استات PVA و چسبهاي تماسي روي اوراق فشرده چوبي مانند MDF چسبانده مي‌شوند. در شكل زیر نمونه‌اي از ساختار كلي اين نوع روكش ديده مي‌شود.

انواع استاندارد HPL ها كه به صورت ساده و بدون مواد افزودني توليد مي‌شوند كه به هيچ وجه قابليت انعطاف ندارند و بسيار ترد و شكننده و داراي لبه‌هاي تيز هستند و به‌صورت ورق در ابعاد مختلف و عمدتاً در ضخامتهاي ۷/۰ تا ۵/۱ ميليمتر توليد مي‌شوند. به علت عدم انعطاف اين نوع روکش‌ها از آنها نمي‌توان در روكش كردن لبه‌هاي گرد و فرم دار و سطوح ابزار خورده استفاده كرد و نيز ترد و شكننده بودن آن كاربرد اين نوع روكش را در سطوح با برشهاي گرد محدود كرده است. ‌لذا كاربرد آن در روكش كردن نئوپان بيش از MDF است.

اين نوع روكش در برابر رطوبت و حرارت و سايش مقاوم بوده و مي‌توان آن را به راحتي و به دفعات با آب يا مواد پاك كننده تميز كرد. لذا عمده مصرف اين نوع روکش‌ها در مواردی است که دوام بسيار زياد مورد نياز است. مثل تخت‌ها و لوازم بيمارستاني و آزمايشگاهي، ‌ميزهاي كارگاهي رويه كابينت‌هاي بدون ابزار خوري و نيز ساير مصارف عمومي مثل مبلمان اداري به‌صورت محدود، البته ساخت نوع فرم‌پذير اين نوع روكش دامنه كاربرد آن را در رويه كابينت‌هاي داراي لبه‌هاي منحني افزايش داده است، در لامينت‌هاي تحت فشار بالاي نوع فرم‌پذير HPL روکش‌ها داراي تعداد لايه‌هاي كاغذ كرافت كمتري نسبت به نوع استاندارد هستند كه خاصيت ارتجاعي بيشتري به آن مي‌دهد. در اين نوع HPL ورقه روكش با نوعي لاك پوششي مخصوص كه مقاومت بالايي در برابر حرارت دارد تا دماي ۲۴۰ درجه سانتیگراد مقاوم مي‌شوند. اين ويژگي به علت مزاياي فوق و فرم‌ پذيري آن روي سطوح داراي لبه گرد چسبانده مي‌شود و بعنوان رويه كابينت استفاده زيادي دارد و به علت مقاومت بيشتر در برابر حرارت در كارگاهها و آزمايشگاهها بعنوان رويه ميز كار، کاربرد زیادی دارد. اين روکش‌ها در دمای ۱۶۰ تا ۲۲۰ درجه سانتیگراد فرم‌پذير شده و روي لبه‌هاي گرد چسبانده مي‌شوند. همچنين علاوه بر قابليت روكش كردن لبه‌ها در حالت محدب از اين روکش‌ها درحالات مقعر نيز مي‌توان استفاده كرد. انواع كندسوز اين روکش‌ها نيز وجود دارند، كه با تيمار كردن لايه‌هاي مياني به مواد فاقد هالوژن يا مواد كندسوز كننده، ‌نقطه اشتغال آنها را بالا برده و كندسوز مي‌كنند. اين نوع روکش‌ها نيز عمدتاً در داخل هواپيماها، ‌خودرو، ‌ترن قطار، ‌اماكن عمومي و آزمايشگاه‌ها و كارگاه‌ها كاربرد دارند.

نوع ديگري از HPL نيز وجود دارد كه نوع كفپوشي نام دارد كه به دليل پرداخت ويژه سطوح و استفاده از نوعي لايه پوششي خاص كه مقاومت بالايي در برابر سايش و خراشيدگي دارد و داراي دوام و پايداري زيادي است، براي پوشش اوراق فشرده چوبي خصوصاً MDF (با دانسيته بالا) و توليد كفپوش استفاده مي‌شود. اين نوع روکش‌ها در برابر لكه، اثر سيگار و مواد شيميايي نيز مقاومند.

مزيت عمده HPL ها دوام بسيار بالا و مقاومت بالاي آنها در برابر عوامل خارجي است و از معايب عمده آن انعطاف‌پذيري كم و كاربرد سخت آن بدليل سختي و شكنندگي آن و نيز گران بودن آن است.

ب. لامينت فشرده: اين نوع لامينت شباهت ساختاري با هم گروه خود HPL دارد با اين تفاوت كه داراي تعداد لايه‌هاي اضافه بيشتر بوده و تحت فشار بالاتر و ضخامتهاي بيشتري توليد مي‌شوند و داراي مقاومتهاي بالاتر، ‌دوام و پاداري بيشتر در مقابل رطوبت و حرارت و… هستند. پس در مواردي كه دوام و مقاومت بسيار بالا مورد نياز باشد مورد استفاده قرار مي‌گيرند مانند ، ‌سرويسهاي بهداشتي ، (خصوصاً عمومي) ، اماكن ورزشي ، كارگاهها و كارخانجات و … و حتي استفاده‌هاي خارج از ساختمان.

علاوه بر كاربردهاي فوق كه به عنوان روكش تخته‌هايي چون MDF بودند، ‌انواع ضخيم‌تر اين نوع لامينت به تنهايي براي ساخت فيبرهاي مدار چاپي ، چرخ دنده‌هاي صنعتي و واشرهاي صنعتي و … استفاده مي‌شود.

همچنين به عنوان روكش تخته لايه رويي از نوع كاغذ تزئيني (دكور) در ساخت آن استفاده كرده و در كاربردهاي صنعتي كل لايه‌ها از كاغذ كرافت ساخته مي‌شود. به اين نوع روكش در اصطلاح تجاري در ايران فورميكا (فورميكا نام يكي از توليد كنندگان بزرگ اين نوع روكش است) نيز گفته مي‌شود.

لامينت‌هاي فشرده (CPL): اين نوع لامينت‌ (روكش) در تمام موارد مانند HPL است با اين تفاوت كه در پرسهاي غلطكي پيوسته و به‌صورت رول توليد مي‌شود و انعطاف ‌پذيري آن كمي بيشتر از HPL است و به‌صورت پيوسته در پرسهاي غلطكي روي تخته (MDF) چسبانده مي‌شود و داراي موارد كاربرد و خصوصیات مشابه HPL است.

  1. روکش‌هاي ملامينه

روكش‌هاي ملامينه يا LPM پركاربردترين روكش اوراق فشرده چوبي و خصوصاً MDF در جهان و مخصوصاً در ايران در بين تمام روکش‌هاي چوبي و مصنوعي است. LPM از كاغذهاي تزئيني (دكور) آغشته به چسب ملامين فرمالدئید (MF) كه خشك شده تشكيل و به‌صورت مستقيم بدون نياز به چسب زني مجدد روي تخته (MDF) چسبانده مي‌شود. دامنه بسيار وسيعي از روکش‌هاي تزئيني در اين روش قابل توليد است.

روشهاي چسباندن روکش‌هاي ملامينه روي تخته MDF به دو روش پرسهاي طبقه‌اي باستيل كوتاه و روكش زني پيوسته (روكش به‌صورت رول با پرس پيوسته) است. به علت مشكل بودن و تخصصي بودن پروسه روكش كاري ملامينه و نيز به علت سرمايه‌گذاري بالا و مهمتر از آن ارزش افزوده بالاي آن، معمولاً كارخانجات MDF جهان داراي خطوط روكش ملامينه بوده و انواع MDF ملامينه را نيز عرضه مي‌كنند. در اين روش تنوعMDF توليدي نيز بالا مي‌رود.

براي ملامينه كردن سطح MDF بايد سطوح تخته با سنباده ۰۲۱- ۰۰۱ Grit سنباده زني و صاف شده باشد و نيز عاري از هرگونه عيوب سنباده زني و غيره باشد. دو طرف MDF بايد با يك نوع روكش با گرماي يكسان  روكش شوند تا بعداً باعث تاب برداشتن آن نشود. شرايط چسباندن روکش‌هاي ملامينه معمولاً به شرح زير است:

دماي پرس ۲۰۰ – ۱۶۰ درجه سانتیگراد

فشار پرس ۲۰۰ تا ۲۵۰ کیلو نیوتن بر متر مربع

زمان ۶۰ تا ۴۰ ثانيه

درصد رطوبت: ۶ تا ۹ درصد برای MDF

بعد از پرس كردن بايد تخته روكش شده براي مدتي روي صفحه‌اي صاف نگهداري شود تا خنك شده و دماي آن به زير ℃ ۵۰ برسد تا در مراحل بعدي دچار مشكل و ايراد نشود.

اين نوع روكش با عملكرد و قابليت بالا در موارد كاربردي كه دوام بالاي سطوح و مقاومت آن در برابر عوامل خارجي مورد نياز است كاربرد بسيار دارد (شکل ۶).

تفاوت قابل توجه بين MDF ملامينه و نئوپان ملامينه در اين است كه لبه‌هاي MDF ملامينه قابل ماشين كاري است كه مي‌توان پس از ماشينكاري و فرم‌دهي و پروفيل كاري،‌ لبه‌هاي آن را با نوارهاي Soft Form  لبه چسباني كرد.

ضخامت روکش‌هاي ملامينه بين ۳۵/۰ – ۲۵/۰ میلیمتر مي‌باشد و حدود ۵۰% ضخامت آن را چسب MDF تشكيل مي‌دهد، ‌البته در انواع روكش ملامینه‌های نرم كه براي تهيه روكش به‌صورت رول توليد مي‌شود، ‌اين مقدار كمتر است. با توجه به ضخامت نازك روكش ملامينه تلرانس ضخامت تخته بايد در حداقل بوده و از ۱/۰± ميلیمتر تجاوز نكند.

دارا بودن تمام امكانات تزئيني و نيز مقاومت مناسب روكش ملامينه در برابر رطوبت ،آب، ‌حرارت،‌ سايش و … دامنه وسيعي از كاربردهاي متنوع را براي MDF با روكش ملامينه ایجاد کرده است و مي‌توان در موارد مختلف از جمله مبلمان اداري منزل، درب‌ها و بدنه كابينت، ‌لوازم اتاق خواب و تخت خواب، مبلمان بچه،‌ مبلمان و لوازم دستشويي و حمام، ‌روكوب ديوار،‌ پارتيشن و … از آن استفاده كرد. از روكش ملامينه همچنين نوار لبه چسباني نيز توليد مي‌كنند كه هماهنگ با سطح در لبه‌ها چسبانده مي‌شود. در واقع مي‌توان گفت پركاربردترين نوع روکش‌ها نوع ملامينه مي‌باشد و از نظر قيمت نيز بسيار مناسب و قابل رقابت با ساير انواع روكش‌ها مي‌باشد. روكش‌ كاري با روكش ملامينه‌ روي MDF بسيار متداول بوده و معمولاً بسياري از كارخانجات بزرگ جهان داراي خطوط روكش ملامينه هستند. كار با ورق‌هاي روكش شده با روكش ملامينه به نسبت روکش‌هاي HPL آسان‌تر است. اين نوع روكش پركاربردترين نوع روكش مخصوصاً در صنعت MDF است.

MDF 6-1. MDF 6-2.

شکل ۶. روکش‌های ملامینه از پرکاربردترین روکش‌های برای MDF است که به دلیل قابلیت‌های بسیار خوب، برای موارد مختلف قابل استفاده است.

ساير روسازي‌ها:

علاوه بر روکش‌ها براي روسازي تخته‌هاي چوبي و MDF از روشهاي ديگري از جمله نقوش منبت كاري، ‌رنگ‌كاري، ‌لاك و الكل و … استفاده مي‌شود. مي‌توان گفت مهمترين اين روشها، رنگ‌كاري و سپس لاك‌كاري است. در اين بخش بطور خلاصه مواردي از اين نوع روسازي‌ها شرح داده مي‌شود.

- هایگلاس

هایگلاس نوعی MDF روکش‌دار است با این تفاوت که روکش آن با یک لایه پلکسی گلاس پوشانده می‌شود. پلکسی گلاس نوعی پلاستیک می‌باشد که ظاهری بسیار شفاف و شبیه شیشه دارد، جنس پلکسی گلاس از نوعی پلی‌کربنات شفاف است. این ماده نسبت به شیشه سبک‌تر و مقاوم‌تر است. ورق‌های هایگلاس معمولاً دارای یک رو می‌باشند که توسط یک لایه سلفون محافظت شده و نمای طرف دیگر سفید ساده از ملامینه و یا کاغذ است. درخشندگی، برجسته‌ترین خصوصیت هایگلاس است و همین مشخصه باعث شده است در بازار محصولات چوبی یک مرتبه در درجه بالاتری قرار بگیرد. زیرا هایگلاس با انعکاس نور و خاصیت شیشه‌ای که دارد هر بیننده‌ای را جذب می‌کند و با ایجاد رنگ‌های براق و زنده، محیط آشپزخانه، سالن پذیرایی، اتاق خواب، دفتر کار و هرگونه دکوراسیون داخلی را تبدیل به محیطی زنده و پویا می‌کند.

هایگلاس بخاطر داشتن لایه‌ای از UV سطحی هموار همراه با بافت‌های گوناگون و یا طرح‌هایی از انواع نقش و نگاره های گل و طبیعت، طرح‌های اسلیمی، طرح‌های ورساچی، طرح‌های مدرن و یا طرح چوب‌های جنگلی  نیز دارا می‌باشد. پس بخاطر تنوع زیاد طرح و بافت می‌تواند مورد حسن انتخاب و محبوبیت مشتریان قرار بگیرد (شکل‌های ۷ و ۸).

نظافت هایگلاس نیز بسیار آسان است زیرا UV سطحی صیقلی را ایجاد می‌کند و کافیست با یک دستمال نمدار تمام لکه ها ، چربی‌ها و خاک را از آن زدود و نیازی به صرف زمان و انرژی زیادی برای نظافت آن نیست.

ابعاد مورد استفاده هایگلاس برای کابینت کاران ۲۴۴*۱۲۲ سانتیمتر به ضخامت ۱۷ میلیمتر می‌باشد. در خرید این تخته‌ها باید بسیار دقت داشت تا نوع مرغوب آن تهیه شود. چرا که اگر روکش UV خوبی نداشته باشند در هنگام برش شروع به پریدگی لبه‌ها می‌کند. معمولاً نوع مرغوب آن دارای پشت ملامینه سفید است و برای هر برگ بسته‌بندی مجزا در نظر گرفته می‌شود، تا هنگامی که در پالت بر روی یکدیگر قرار می‌گیرند آسیب نبیند.

- نقوش منبت ريز

توسط غلطك فلزي روي سطح MDF با فشار، نقوشي ايجاد مي‌شود و سپس روي آن رنگ‌كاري انجام می‌شود تا رنگ به‌صورت غير مسطح و منقوش جلوه كند. عمق نقوش در اين روش ۵/۰ – ۳/۰ ميليمتر است.

- نقوش منبت عميق

در بعضي موارد لازم است كه نقوش عميق‌تري روي سطح MDF ايجاد شود. در اين روش با پرسهاي گرم كه داراي يك صفحه قالب هستند با حرارت الياف سطح MDF را نرم كرده و سپس با فشار در سطح آن نقش مورد نظر را ايجاد مي‌كنند كه عمق آن معمولاً ۱ میلیمتر و در بعضي موارد حتي ۶. ۵ ميليمتر مي‌باشد. سپس اين تخته‌ها را رنگ مي‌كنند (مايع يا پودري) و به عنوان در كابينت، در منزل و درهاي داخلي خانه‌ها و… استفاده مي‌كنند.

- رنگ كردن

انواع و اقسام رنگها روي MDF قابل اجرا و متداول مي‌باشد، خصوصاً با توسعه كاربرد رنگهاي پودري روي MDF اين روش رونق بيشتري يافته است و در بعضي مصنوعات چوبي برخي مشتريان كالاهاي رنگ شده را ترجيح مي‌دهند. خصوصاً با استفاده از روشهاي تلفيقي و ‌برجسته‌‌كاري، سطوح نقاشي شده زيبايي را با MDF مي‌توان خلق كرد.

MDF 7-1. MDF 7-2.

شکل ۷. براقیت و جلوه MDF های هایگلاس، به محیط زندگی شادابی و پویایی خاصی می‌بخشد.

MDF 8-1. MDF 8-2.

شکل ۸. در روکش‌های هایگلاس، انواع رنگها و طرحهای متنوع را می‌توان اعمال کرد که زیبایی خاصی به محیط می‌بخشد.

- لاك‌كاري

انواع لاك‌ها و مواد شيميايي با رنگ دانه‌هاي مختلف به صورت‌هايي مانند رنگي، ‌مرواريدي، متاليك، مرمر و ساير تزئينات دراماتيك نيز قابليت جوابگويي به مشتريان اين سبك از هنر مبلمان را به MDF مي‌دهد.

- پرسهاي ممبران (بالشتكي، ‌غشائي)

پرس ممبران يك پرس يك طبقه است ‌كه يكي از صفحات آن داراي محفظه بزرگي از جنس ماده‌اي قابل انعطاف (مانند سيليكون يا ساير لاستيك‌هاي مصنوعي) با ضخامت ديواره ۳-۲ ميليمتري است. در صورتي كه اين محفظه در صفحه زيري پرس باشد از آب گرم پرشده و اگر در صفحه بالايي تعبيه شده باشد با هواي گرم پرخواهد شد.

با استفاده از اين پرس‌ها مي‌توان روکش‌هاي تزئيني مانند فويل‌هاي PVC يا روکش‌هاي چوبي و … را روي MDF كه قبلاً سطح و يا لبه‌هاي آن ماشين كاري شده چسباند. معمولاً براي اين كار فقط از MDF استفاده مي‌شود. چون تنها تخته قابل ماشين كاري است. بيشترين استفاده از اين نوع پرس براي توليد دربهاي پيش ساخته كابينت و درهاي داخلي ساختمان از MDF مي‌باشد.

در سطح جهاني روکش‌هاي ملامينه داراي بيشترين استفاده بوده و بعد از آن به ترتيب روکش‌هاي چوبي، روکش‌هاي كاغذي، رنگ، ‌لامينت‌ها و روکش‌هاي ترموپلاستيك PVC قرار دارند. نسبت مصرف انواع روکش‌ها در جهان مطابق جدول‌های ۱ و ۲ مي‌باشد :

جدول ۱. مصرف انواع روکش در کشورهای مختلف

رديف نوع واكنش سهم مصرف به كل
۱ روكش ملامينه ۳۳%
۲ روكش‌هاي چوبي ۲۷%
۳ روكش‌هاي كاغذي ۱۸%
۴ رنگ ۹%
۵ لامينت (HPL) ۷%
۶ ترموپلاستيك (PVC) ۶%

 

جدول ۲. مصرف انواع روکش در ایران

رديف نوع روكش سهم مصرف به كل
۱ روكش‌هاي چوبي ۲۸%
۲ روكش ملامينه ۲۳%
۳ لامينت (HPL) ۲۰%
۴ رنگ ۱۷%
۵ ترموپلاستيك (PVC) ۸%
۶ روكش‌هاي كاغذي

۴%

  • اصطلاحات بازار و نکات مهم خرید: مشخصات يك MDF خوب و مرغوب:

مقاوم در برابر نفوذ آب است، پس از جذب آب حداقل تورم را داشته باشد، ‌انسجام و قدرت آن زياد است و زود نمی‌شكند، جرم حجمي بالا دارد و پوك نيست، از ميزان چسب مصرفي بالایي برخوردار است، مقاومت كششي و خمشي خوبي دارد. قابلیت برش‌کاری و ماشین‌کاری خوبی دارد. در هنگام برشکاری روکش آن در لبه‌های برش خورده نمی پرد.MDF و روکش آن آسیب دیده نباشد. ورق دارای پیچیدگی و اعوجاج نباشد. در تمامی نقاط دارای ضخامتی یکسان باشد.

چگونه MDF مناسب را انتخاب کنیم؟

MDF ها در دو نوع سبک و سنگین در بازار عرضه می‌شوند اگر شما قصد طراحی و معماری داخلی را دارید به سبب ماهیت و خواص MDF سبک باید از این نوع استفاده شود در مرحله اول سازه و طراحی شما سبک‌تر است و به لحاظ اجرایی دست شما در نصب آن بازتر است و همچنین قیمت این MDF ارزان‌تر و به صرفه‌تر می‌باشد. اما اگر قصد طراحی قفسه‌های صنعتی که باید وزن به نسبه بالایی را متحمل شوند را دارید حتما از MDF وزن سنگین استفاده نمایید. از دیگر کاربردهای MDF وزن سبک می‌توان استفاده به عنوان عایق صدا و همچنین ساز‌ه‌های نمایشگاهی و غرفه‌سازی را نام برد.

  • شرایط حمل و نگهداری کارگاهی: بدیهی است نگهداری از ورق‌هایMDF میبایست در محلی مسقف و فاقد رطوبت و مواد شیمیایی صورت گیرد. همچنین از منابع گرما و آتش و اخگرهای حاصل از جوشکاری می‌بایست دور بماند. این متریال را می‌توان هم به صورت عمودی و هم افقی انبار نمود لیکن در هر دو صورت می‌بایست در سطحی بالاتر از زمین قرار گیرد تا از رسیدن رطوبت به آن جلوگیری گردد. انبارهای بزرگ می‌بایست به سیستم اتومات اعلان و اطفاع حریق مجهز باشد.

MDF 9.

شکل ۹. نگهداری از ورق‌های MDF باید در محیطی مسقف و به دور از رطوبت و مواد شیمیایی و نیز منابع گرما و آتش باشد.

۱-۲-۵. نحوه اجرای کلی:

کابینت‌های آشپزخانه از سه قسمت زمینی، دیواری و ایستاده تشکیل می‌شود.

ارتفاع کابینت زمینی از ۹۰ سانتیمتر تجاوز نمی‌کند، کابینت زمینی دارای درب، بدنه، پاخور یا پایه و صفحه کابینت است که ضخامت درب همراه با لولا نصب شده ۲ سانتیمتر، عمق و ارتفاع بدنه بترتیب ۵۵ و ۷۲ سانتیمتر، ارتفاع پایه ۱۴ تا ۱۵ سانتیمتر و عرض صفحه ۶۰ سانتیمتر (البته می‌توان در یونیت‌های اپن که عمقی بیشتر از ۴۵ سانتیمتر دارند، از عرض‌های ۶۵، ۷۵، ۸۰، ۹۰ نیز استفاده کرد) تولید می‌گردد. از دیگر کابینت‌های زمینی می‌توان به یونیت‌های کشودار اشاره کرد که با توجه به طراحی می‌توان از دو تا چهار کشو در آنها نصب نمود نکته قابل توجه در این یونیت‌ها استفاده از ریل‌هایی با کارایی خوب و دوام کافی است.

میان کابینت هوایی و زمینی نیز ۵۵ تا ۶۰ سانتیمتر فاصله باید باشد و ارتفاع کابینت هوایی نیز بین ۷۰ تا ۹۰ سانتیمتر متناسب با فضا متغیر است. عمق کابینت نصب شده بر روی دیوار ۳۰ سانتیمتر است که به همراه درب به ۳۲ سانتیمتر می رسد. کابینت دیواری نیز دارای درب به‌صورت ساده یا فلپ، بدنه ، تاج و زیر چراغ یا باند نور عرضه می‌شود. شلف، ویترین و کاور هود نیز جزء کابینت‌های دیواری محسوب می‌شود که فرق بین شلف و ویترین در درب شیشه خور آن است و یونیت هود هم همان‌گونه که از نامش پیداست برای نصب هودهای طرح شومینه بسیار مناسب است و جلوه خاصی را به آشپزخانه می‌بخشد.

کابینت‌های ایستاده که اغلب برای مبله کردن فر، ماکروویو و … یا انبار مواد غذایی به‌صورت طبقاتی یا سبد سوپر استفاده می‌شود، از جمله کابینت‌های زمینی محسوب می‌شود که دارای همان مشخصات است فقط در این نوع  صفحه کابینت حذف و تاج نصب می گردد.

جنس بدنه یونیت‌های آشپزخانه MDF، لترون و یا PVC به رنگ سفید می‌باشد. اما تمام زیبایی و دید کابینت به درب پوشاننده آن است که  می‌تواند از: چوب، ممبران، هایگلاس، PM، PVC، MDF، لترون و شیشه با فریم آلومینیومی یا MDF ساخته شود.

۱-۲-۶. پرسنل و مدت زمان اجرا:

معمولا یک گروه سه نفره شامل استاد کار ماهر و نیمه ماهر و یک کارگر MDF کار در هر روز می‌تواند در حدود ۳ تا ۴ متر طول کابینت را مونتاژ و نصب کند. بدیهی است این زمان شامل اندازه‌گیری اولیه و برش‌کاری قطعات نمی‌باشد.

۱-۲-۷. دستگاه‌های مورد نیاز برای اجرا:

جدا از عملیات برشکاری و نوار کاری لبه که نیاز به کارگاهای مجهز با هزینه کرد سنگین برای دستگاه‌های خاص دارد صرفا برای مونتاژ و نصب کابینت در محل نیاز به حداقل یک دستگاه برش کوچک، اره فارسی بر، اره چکشی، پمپ باد، میخ کوب بادی، دریل پیچ‌گوشتی شارژی، و یک جعبه ابزار کامل می‌باشد (شکل ۱۰).

۱-۲-۸. هزینه‌ها:

معمولا هزینه‌ها شامل خرید ورق حمل به کارگاه برشکاری هزینه برشکاری و فارسی کاری اجرای نوار لبه اسمبل اولیه حمل به محل کارگاه و نصب می‌باشد که به صورت یکجا در قرارداد خرید کابینت همراه با درصد سودی معقول می‌آید. قیمت می‌تواند بر اساس متر طول کابینت یا متر مربع متریال مصرفی محاسبه گردد و به نوع قرارداد بستگی دارد.

۱-۲-۸-۱. هزینه مواد، مصالح و حمل در واحد معمول:

در حال حاضر کابینت با متریال‌های مختلف به صورت متر طول کار اجرا شده با قیمت‌های قابل اجراست.

MDF 10.

شکل ۱۰. برخی از وسایلی که در هنگام کار با MDF مورد نیاز است.

کابینت تمام MDF متر طول زمینی و دیواری با ارتفاع ۷۰ سانتیمتر دیواری ۴۲۰۰۰۰۰ ریال

کابینت هایگلاس خارجی ۷۰۰۰۰۰۰ ریال

کابینت هایگلاس ایرانی ۶۰۰۰۰۰۰ ریال

در صورت اجرا با ارتفاع ۹۰ سانتیمتر برای دیواری ۲۰ درصد به قیمت اضافه می‌گردد

۱-۲-۸-۲. هزینه‌های جانبی:

هزینه‌های حمل به طبقات، دستگیره‌ها، لولاهای خاص، اکسسوری سینک آبچکان، و نورپردازی را می‌توان به عنوان هزینه‌های جانبی در نظر گرفت.

۱-۲-۹. شرایط جوی مناسب:

با توجه با اینکه مصنوعات چوبی معمولا در کارگاههای سر پوشیده ساخته شده و در محل نصب مونتاژ می‌شوند، معمولاً مستقل از شرایط جوی می‌باشند. لیکن در هنگام حمل به محل نصب در صورت شرایط بارندگی می‌بایست از رسیدن رطوبت به قطعات با استفاده از کامیون سرپوشیده یا پوشاندن با کاور مناسب، جلوگیری کرد.

۱-۲-۱۰. شرایط نگهداری پس از اجرا:

دوده‌گیری آشپزخانه و به ویژه پاک کردن کابینت‌ها و از بین بردن لکه‌های روی آن سخت‌ترین کار برای خانمها می‌باشد. بهتر است برای تمیز کردن درها و اجزای بیرونی کابینت از ابر استفاده شود تا به آنها صدمه‌ای وارد نشود. استفاده از ابر نمدار البته نکته‌ای است که بهتر است از آن بهره ببرید. اگر کابینت‌هایی از جنس MDF دارید به هیچ عنوان برای شستن آن از حجم زیادی آب استفاده نکنید. آب می‌تواند کابینت‌های شما را نابود کرده و مجبور هستید تا دوباره یک دست جدید بخرید. داخل کابینت‌ها را قبل از انداختن روکش‌های پلاستیکی با یک دستمال نمدار گردگیری کنید. این کار باعث می‌شود تا گرد و خاکهایی که همچنان باقی مانده‌اند پاک شده و دیگر گرد و خاکی در کابینت باقی نمی‌ماند. در تمیز کردن کابینت‌ها می‌توانید یک بار ظرف‌هایی که به مدت زیادی است از آن استفاده نکرده‌اید را بشویید. در این مدت احتمالا خاک زیادی روی آنها نشسته است و ممکن است حاوی عوامل بیماری‌زای مختلفی وجود باشد. بهترین پاک کننده کابینت MDF پاک کننده‌های چند منظوره هستند که در بازار یافت می‌شود. مقدار کمی از آن روی دستمال زده و با دستمال آغشته به پاک کننده کابینت‌ها را دستمال کرده و سپس با یک دستمال خشک، آن را خشک کنید. سوال دیگر این است که نحوه از بین بردن لکه‌های سمج روغن روی کابینت‌ها است که چهره زشتی هم به آن می‌دهد. برای از بین بردن این لکه‌ها می‌توانید از سرکه یا گاز پاک کن به شیوه‌ای که توضیح داده شد، استفاده نمایید. برای از بین بردن لکه‌های علامت گذاری شده روی کابینت‌ها از الکل استفاده کنید. مقداری الکل روی یک پارچه کتانی بریزید و به سطح مورد نظر بمالید، سطح برش خورده لیمو را در کمی جوش شیرین فرو کنید تا سطح کابینت را با آن تمیز کنید، با یک اسفنج خیس و یک اسفنج خشک سطح کابینت را تمیز کنید. به هیچ وجه لیمو و جوش شیرین را روی سطح کابینت‌های سنگی مثل مرمر یا استیل نمالید زیرا ممکن است رنگ آنها را بپراند.

۱-۲-۱۱. توالی اجرا:

بهترین زمان جهت اجرای کابینت و دکوراسیون داخلی و سایر آیتم‌های ساخته شده با MDF پس از اتمام کلیه عملیات ساختمانی و نقاشی می‌باشد.