۱. نما

۱-۱. كليات

۱-۱-۱. تعریف کلی:

در لغت‌نامه دهخدا به صورت ظاهری هر چیزی که در معرض دید است، نما می‌گویند. در ساختمان‌سازی به سوی بیرونی یک ساختمان، نما گفته می‌شود. در حقیقت نما به ظاهر بیرونی ساختمان و قسمت‌هایی از ساختمان گفته می‌شود که از خارج ساختمان رویت می‌شود. یا به عبارت دیگر، نما ضلعی از ساختمان است که در معرض دید عموم و در تماس با فضاهای عمومی شهر قرار دارد. نقش نما، تفکیک زندگی خصوصی از زندگی شهری است. نماها تعریف‌کننده فضای خیابان و یا میدان بوده و به همین دلایل از اهمیت و حساسیت بیشتری برخوردارند چراکه در حقیقت نما جزئی از بدنه شهری است.

۱-۱-۲. اجزاء:

معمولا نمای ساختمان از لایه خارجی که ممکن است سنگ، سرامیک، ورق، آجر و … باشد به همراه ملات ماسه سیمان یا زیرسازی فلزی متصل به سازه با جوش، تشکیل شده است.

۱-۱-۳. انواع:

نماها را می‌توان بر حسب متریال به کار گرفته شده در آنها و نحوه اجرا به انواع گوناگونی که برخی از آنها در زیر اشاره شده است، تقسیم کرد:

- نمای آجری

- نمای سنگ

- نمای کامپوزیت

- نمای سرامیک

- نماهای سیمانی که انواع مختلف دارد.

۱-۱-۴. کاربردها:

- حفاظت که اولین و قدیمی‌ترین وظیفه نما است و عبارت است از محافظت ساکنین و سازه ساختمان در مقابل تهدیدهای بیرونی مانند عوامل جوی نامساعد مانند سرما و گرما، باد، جانوران، سر و صدا و …

- ایجاد ارتباط بین درون و بیرون ساختمان جهت ورود نور و هوای تازه از طریق درب و پنجره‌ها که عنصری از نما محسوب می‌شود و همچنین ایجاد دید محیط بیرون برای ساکنان داخل ساختمان.

- جزئی از یک فضای شهری است و بنابراین نمادی از تاریخ و تمدن ساکنان شهر می‌باشد.

- انسان بصورت فطری زیبایی را دوست داشته و به سمت آن جذب می‌شود. بنابراین ایجاد نماهای هنری و خلاقانه و زیبا باعث ایجاد احساس خوب و نشاط در ساکنان ساختمان شده و آنها را به زندگی در آنجا جذب و علاقمند می‌کند.

۱-۲. نمای گرانولیت

۱-۲-۱. تعریف:

نمای گرانولیت به نام‌های مینرال یا آرتامیکس یا رماتکس و غیره نیز نامیده می‌شود که در حقیقت نام‌های تجاری شرکت‌های مختلف تولید کننده می‌باشد. گرانولیت نمایی است که از ترکیب سنگدانه‌های ریز رنگی یا رنگ شده مخلوط با رزینهای اکریلیکی و مواد دیگر تشکیل شده است. این مواد روی زیرسازی انجام شده در نمای ساختمان به وسیله ماله یا پیستوله اعمال می‌شوند (شکل‌های ۱ و ۲).

Granolith Image 1.

شکل ۱. از نمای گرانولیت می‌توان برای پوشش نمای ساختمان‌های مسکونی و غیره استفاده کرد.

Granolith Image 2-1. Granolith Image 2-2.

 شکل ۲. نمای گرانولیت را می‌توان در رنگهای متنوع مورد استفاده قرار داد.

۱-۲-۲. کاربردها:

برای نمای داخل و خارج ساختمان‌ها و دیوارهای محوطه حیاط و بطور کلی برای جاهایی که نیاز به اجرای نمای سریع و سبک می‌باشد، به کار می‌رود.

۱-۲-۳. مزایا و معایب:

۱-۲-۳-۱. مزایا:

- سرعت اجرای آن نسبت به نماهای دیگر بیشتر است.

- هزینه آن نسبت به نماهای دیگر کمتر است.

- به دلیل استفاده از سنگدانه‌هایی با رنگ طبیعی در مقابل تغییر رنگ ناشی از اشعه UV مقاوم است.

- وزن آن بسیار سبک‌تر از نماهای دیگر می‌باشد.

- در صورت استفاده از پودرهای آنتی استاتیک، ذرات گردو غبار معلق در هوا را جذب نمی‌کند.

- به علت عدم وجود حلال‌های سمی و مضر و نیز فقدان مواد نفتی، دوستدار محیط زیست است.

- دارای رنگ‌بندی‌های مختلف می‌باشد.

- در صورت استفاده از پودرهای آنتی باکتریال نسبت به رشد قارچ و جلبک در مناطق دارای رطوبت بالا مقاوم است.

- غیر قابل اشتعال در هنگام آتش‌سوزی.

۱-۲-۳-۲. معایب:

- در صورت عدم استفاده از پودرهای آنتی استاتیک دوده و گردو غبار جذب نما شده و برای شهرهای آلوده مناسب نیست.

- برخی از سنگدانه‌های موجود در بازار رنگ شده هستند و رنگ طبیعی ندارند که در این صورت ممکن است در اثر تابش نور آفتاب دچار تغییر رنگ شوند.

- نماهای مینرال عایق رطوبت نیستند.

- در برابر ترک‌های احتمالی نما هرچند کوچک استحکام ندارند و به راحتی ترک می‌خورند.

- در صورت رسیدن رطوبت از پشت نما گرانولیت تبله کرده و تخریب می‌شود. همچنین اگر خللی در اجرا داشته باشد و موجب رسیدن رطوبت به لایه زیر گردد.

- در صورتی که لایه زیرین صاف و بدون ایراد نباشد به سهولت این اعوجاج و ایراد به چشم می‌آید. بنابراین اجرای صحیح زیر کار آن بسیار با اهمیت است.

۱-۲-۴. اجزاء تشکیل دهنده:

  • مشخصات فنی: گرانولیت معمولاً از اجزاء زیر تشکیل می‌شود:

- شن‌های رنگی طبیعی شکسته غیر آهکی از معادن مختلف

- انواع رزین‌های آکرلیک، سیلیکون مخصوص نماهای ساختمانی

- انواع پودرهای غلظت دهنده

- انواع پودرهای آنتی‌استاتیک برای دفع گردو غبار

- انواع پودرهای آنتی باکتریال (ضد قارچ) برای عدم فاسد شدن و رشد قارچ و جلبک در مناطق دارای رطوبت بالا.

این نماها به ۲ صورت ماله‌ای و پاششی اجرا می‌شوتد. رزین‌های پایه آب یا همان آکریلیک که به عنوان ماده چسباننده استفاده می‌شود، نقش بسزایی در ظاهر و عمر این نما دارد. به همین دلیل باید در مورد نوع و مقدار مصرف آن حساس بود. هر شرکتی یکی از انواع رزین‌های تولیدی داخلی و یا خارجی را بسته به تجارب قبلی و مناسب بودن قیمت در محصولات خود استفاده می‌کند که در هر صورت نوع و مقدار مورد استفاده بسیار حایز اهمیت است. مقدار آن به دلیل مقدار چسبندگی و عدم جدا شدن از سطح نما در دراز مدت و نوع آن به دلیل کیفیت و مقاومت در برابر شرایط جوی مختلف مهم است. غلظت‌دهنده‌ها یا تیلوزها که برای لزم مواد بکار می‌رود تا کار کردن با این مواد راحت شود. در انواع تیلوزها یا همان غلظت‌دهنده‌ها هر شرکتی نوع و مارک خاصی را استفاده می‌نماید. در سنگ‌های مورد استفاده در این محصولات دانه‌بندی و نوع آنها مهم می‌باشد. اگر اندازه دانه‌ها بیشر از ۵/۱ میلیمتر باشد به دلیل ضخامت بیش از حد، عمر نما کاهش می‌یابد و نوع سنگ‌ها نیز باید غیر آهکی باشد چون آهک جزء‌ سنگ‌های رسوبی بوده و در برابر آب و عوامل جوی دوام پایینی دارند.

  • اصطلاحات بازار و نکات مهم خرید: انواع این محصولات در بازار به شرح زیر است:

نماهای ماله‌ای:

- آیرامیکس

- بایرامیکس

- مینرال

- گرانولیت

- رماتکس

- ماراتکس

- انواع نماهای داخلی و کلیه نماهای چسپی که با ماله اجرا می‌گردد.

نماهای پاششی:

- واتربیس

- گرانولیت‌های پاششی

- نماهای رنگی (کنیتکس و سیلیسی)

- بایرامیکس میکرو

- پالپینگ و کلیه نماهای چسپی که با پیستوله به صورت پاششی اجرا می‌گردد.

در هنگام انتخاب و خرید باید به این نکته توجه داشت که نما توسط شرکت فروشنده که معمولا اجرا را نیز بر عهده می‌گیرد ضمانت و بیمه شود و بیمه نامه معتبر از آن شرکت دریافت شود. در هنگام خرید باید به تاریخ تولید و انقضای درج شده بر روی بسته‌بندی توجه شود.

  • شرایط حمل و نگهداری کارگاهی: این محصولات بصورت آماده در بشکه‌های ۲۵ یا ۱۰۰ کیلوگرمی تهیه شده که به راحتی قابل حمل و نقل می‌باشد.

۱-۲-۵. نحوه اجرای کلی:

جهت اجرای این نماها ابتدا باید زیرسازی لازم برای آنها انجام شود به این صورت که ابتدا سیمان کاری به وسیله ملات ماسه و سیمان انجام می‌شود، سپس روی آن یک لایه فیلی (ترکیب پودر سنگ و سیمان) اجرا می‌شود و در نهایت یک لایه نازک از این مواد بر روی سطح به وسیله ماله اجرا می‌شود. در هنگام سیمان کاری نما باید حتما سطح سیمان‌کاری صاف و بدون موج باشد به این منظور پس از عملیات قپان اندازی جهت مشخص شدن امتداد شاقول، کروم گیری انجام شده و سپس بین کروم‌های گرفته شده بوسیله ملات ماسه سیمان و به صورت شمشه کش، سیمان کاری می‌شود تا سطحی کاملا صاف حاصل شود.

بهتر است در صورت امکان در سطوح با ابعاد بزرگ درز ژون تعبیه نمود تا از ترک‌های انبساطی جلوگیری به عمل آید.

نکته حائز اهمیت این است که پس از سیمان‌کاری باید به مدت حداقل ۲ تا ۳ روز بسته به شرایط جوی عملیات آب‌پاشی و مرطوب نگه داشتن سطح نما صورت پذیرد تا ملات اجرا شده به حداکتر استحکام خود برسد.

جهت اجرای لایه نهایی گرانولیت، محصول را داخل یک تشتک یا استامبولی تمیز خالی نموده و مقدار کمی آب به آن اضافه می‌کنند و بخوبی مخلوط می‌نمایند. وسیله اجرا معمولا ماله است که جنس آن از نوع استیل ضد زنگ و به ابعاد ۳۰*۱۲ سانتیمتر و ضخامت تقریبی ۷۵/۰ میلیمتر می‌باشد.

این نکته قابل توجه است که در صورت گرم بودن هوا می‌بایست قبل از اجرای لایه نهایی سطح زیر کار با پاشش آب رطوبت داده شود تا گرمای هوا و تبخیر، زمان برای پرداخت سطح نهایی را از مجری نگیرد.

نوجه شود که برای این کار هرگز از تخته آهنی و یا چوبی استفاده نشود. اجرا را همیشه از بالاترین بخش محل آغاز می‌کنند. روش اجرا بایستی به گونه‌ای باشد که یک کارگر ملات مینرال را با ماله‌ای از پایین به سمت بالا روی دیوار کشیده و کارگر دوم بعد از حدود ۱۰ الی ۱۵ دقیقه به دنبال کارگر اول به حالت دایره‌ای و دورانی دوباره سطح نما را صیقلی نماید. کارگر دوم باید مرتبا با اسفنج نمناک سطح ماله را مرطوب کرده تا موقع کشیدن سطح نما کاملا صاف شود.

۱-۲-۶. پرسنل و مدت زمان اجرا:

حداقل یک اکیپ ۳ نفره مورد نیاز است. دو نفر جهت ماله کشی و یک نفر جهت رساندن ملات به دو نفر اول. مدت زمان اجرا نیز بستگی به طرح نما، تغییر رنگ نما درز ژوئن و ارتفاع کار و موارد دیگر دارد ولی معمولا یک اکیپ ۳ نفره در روش ماله‌ای حدود ۶۰ متر مربع را در روز اجرا می‌نمایند. البته این متراژ بدون در نظرگرفتن زیرسازی لازم است که باید قبلا انجام شود.

۱-۲-۷. دستگاه‌های مورد نیاز برای اجرا:

ماله از جنس استیل ضد زنگ، پمپ باد و پیستوله در صورت اجرای نماهای پاششی، طناب، قرقره و غیره.

۱-۲-۸. هزینه‌ها:

هزینه اجرای گرانولیت در مشهد متغیر می‌باشد اما پایه قیمت اجرای گرانولیت به صورت ساده مبلغ ۱۱۰۰۰ تومان در هر متر مربع می‌باشد اما این قیمت بسته به ارتفاع و دستگیر بودن محل اجرا و طرحها و رنگهای مورد نظر مشتری تا حدود ۱۷۰۰۰ هزار تومان در متر مربع بالا می‌رود.  هزینه هر متر مربع سیمان کاری (آستری) حدود هشت هزار تومان می‌باشد. هزینه رویه سیمان‌کاری حدود ۵۰۰۰ تومان می‌باشد.

۱-۲-۹. شرایط جوی مناسب:

سیمان‌کاری و رویه سیمان‌کاری و گرانولیت باید در دمای بین ۵ تا ۳۵ درجه سانتیگراد انجام شود و در غیر از این دماها باید تمهیدات لازم اندیشیده شود و یا از انجام کار خودداری کرد.

۱-۲-۱۰. توالی اجرا:

پس از اجرای سفت‌کاری (تیغه چینی دیوارهای پیرامونی) و نصب فریم پنجره‌ها می‌توان نما را اجرا کرد.

۱-۲-۱۱. کنترل کیفی و فاکتورهای تعیین کننده:

۱-۲-۱۱-۱. اجرای صحیح:

- سیمان‌کاری انجام شده و رویه فیلی آن به درستی عمل آوری شده باشد. به طوری که با کشیدن ناخن یا یک قطعه فلزی نوک تیز متلاشی نشود.

- زیرسازی کاملا شاقول و شمشه کش باشد و دارای اعوجاج نباشد.

- از سنگدانه‌های رنگی با رنگ طبیعی استفاده شود تا به مرور زمان نما دچار تغییر رنگ نشود.

- از پودر آنتی‌استاتیک و همچنین آنتی باکتریال به خصوص در مناطق مرطوب استفاده شود.

- پس از اتمام کار و در هنگامی که خورشید به صورت مایل بر سطح نما می‌تابد نباید موج در سطح نما دیده شود.

- از پیمانکار ضمانت و بیمه معتبر گرفته شود.

- استفاده از چسب قابل قبول

۱-۲-۱۳. قراردادها، ضمانت‌های لازم و حدود تخفیف:

برای مشاهده این قسمت به بخش قراردادها مراجعه شود.