۱.  نقاشی و رنگ :

۱-۱. كليات

۱-۱-۱. تعریف کلی:

نقاشی ساختمان عبارت از ایجاد یک پوشش دکوراتیو (Decorative) نهایی روی سطح دیوار و سقف، نما و سطوح فلزی و چوبی به منظور زیبایی و یا محافظت در برابر عوامل مخرب مانند اشعه فرابنفش UV و یا رطوبت و یا … می‌باشد. به این منظور معمولاً از رنگ‌ها و جلاهای موجود در بازار استفاده می‌شود. بحث محافظت در برابر اشعه UV و یا محافظت در برابر رطوبت بیشتر در نما و ایزولاسیون مطرح است که در مورد عایق‌های رنگی مایع در قسمت ایزولاسیون توضیح داده شد.

رنگ در حقیقت طول موجی از نور است که توسط اشیاء بازتاب شده و به چشم ما می‌رسد. نور سفید از طیف کاملی از رنگ‌ها با طول موج‌های متفاوت تشکیل شده است. وقتی که نور سفید به اجسام می‌تابد برخی طول موج‌ها توسط جسم جذب شده و برخی بازتاب داده می‌شوند که طول موج های بازتاب شده به چشم ما می‌رسد و بر حسب این طول موج‌ها ما اجسام را به رنگ‌های خاصی می‌بینیم. ولی در اصطلاح ساختمان، رنگ را برای هر مایع، شبه‌مایع و یا هر ترکیب صمغ مانندی که موقع استفاده، لایه نازکی را جهت پوشاندن جسمی جامد ایجاد می‌کند، بکار می‌برند.

۱-۱-۲. اجزاء:

اجزای تشکیل‌دهنده رنگ مایع شامل: رزین (Resin)، رنگدانه (Pigment)، حلال (Solvent)، پرکننده (Filler) و مواد کمکی است که به عنوان پوشش تزئینی یا غیر تزئینی به کار می‌رود. در صورتی که رنگ فاقد رنگدانه باشد به عنوان لاک قادر به حفاظت از سطح می‌باشد.

لاک‌ها: در صورتی که رنگ فاقد رنگدانه باشد به عنوان لاک (Lac) یا پوشش شفاف قادر به حفاظت از سطح می‌باشد. هنگامی که رنگدانه به لاک‌های شفاف اضافه شود نتیجه آن تولید لعاب لاکی است که خود دامنه وسیعی از لاک‌های شفاف و رنگی را برای منظورهای مختلف تولید می‌کند.

جلاها: جلاها (Polish) فراورده‌هایی هستند به شکل مایع، کم و بیش شفاف که به منظور پوشش محافظ سطوح همانند رنگها بکار می‌روند. ضمن اینکه سطح اصلی کار را نشان می‌دهند. جلاها با انواع رزین‌های طبیعی، طبیعی اصلاح شده و مصنوعی ساخته می‌شوند.

۱-۱-۳. انواع:

به طور کلی رنگ‌ها در ساختمان به ۳ دسته تقسیم می‌شوند:

  1. رنگ‌های پایه آبی: منظور از رنگ‌های پایه آبی، رنگ‌هایی است که قابلیت رقیق شدن توسط آب را دارند. تعداد زیادی از رزین‌ها به صورت پایه آبی تولید و در ساخت رنگها مورد استفاده قرار می‌گیرند. مهمترین رنگهای پایه آبی در ایران با رزین‌های پلی وینیل استات (Polyvinyl acetate) و اکریلیک (Acrylic) تولید می‌شود که همگی بصورت امولسیون هستند. از انواع دیگر این رزین‌ها می‌توان پلی یورتان (Polyurethane) و آلکیدها (Alkyd) را نام برد.
  2. رنگ‌های پایه حلالی: منظور از رنگ‌های پایه حلالی رنگ‌هایی است که در برخی حلالهای آلی محلول بوده و در آب نامحلول هستند. رنگ‌های پایه حلالی در طیف وسیعی از رزین‌ها مانند آلکید (Alkyd)، پلی‌استر (Polyester)، فرمالدئید اوره (Formaldehyde urea)، فرمالدئید ملامین (Formaldehyde melamine) ، فنولیک (Phenolic) ، نیتروسلولز (Nitrocellulose)، اپوکسی (Epoxy resin) ، پلی اورتان (Polyurethane)، سیلیکون (Silicon) ، کلروکائوچو (Chlorinated rubber) و آکریلیک (Acrylic resin) (همراه با برخی رزین‌های دیگر) تولید می‌شود. مصرف رنگ‌های پایه حلالی به خاطر آلودگی‌های زیست محیطی در بیشتر کشورهای صنعتی ممنوع شده است.
  3. رنگ‌های غیر حلالی (پودری): از این رنگ‌ها برای پوشش صنعتی پروفیل‌ها و قطعات فلزی وسایل خانگی استفاده می‌شود و در آن با باردار کردن سطوح و افشاندن رنگ روی آنها و سپس پخت حرارتی سیستم، رنگ اعمال می‌شود. در این رنگ‌ها نیز از انواع رزین‌ها مانند پلی‌استر و اپوکسی استفاده می‌شود.
  4. رنگ‌های سنتی: این رنگ‌ها امروزه به علت دوام، کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. از انواع این رنگها می‌توان موارد زیر را نام برد:

رنگ لعابی، رنگ‌های بر پایه سیمان، رنگ‌های سیلیکات سدیم

ما در اینجا به بررسی ۵ نوع از رنگ‌های موجود در بازار که به گروه‌های بالا تعلق دارند می‌پردازیم:

- رنگ‌های پلاستیک

- رنگ‌های روغنی

- رنگ‌های اکریلیکی

- رنگ‌های مولتی کالر

- رنگ‌های نما

- معرفی رنگ‌های جدید

۱-۱-۴. کاربردها:

از رنگ برای محافظت از خوردگی، نگهداری، دکوراسیون یا اضافه کردن هرگونه قابلیت بر روی یک سطح که توسط رنگدانه پوشش داده می‌شود، استفاده می‌گردد. از جمله این قابلیت‌ها می‌توان به پوشاندن سطح فلزات برای کند کردن فرایند زنگ زدگی، خوردگی یا رنگ کردن نما جهت محافظت از آن در برابر رطوبت یا تغییر رنگ ناشی از اشعه UV خورشید و نقاشی داخلی جهت زیبایی محیط داخلی، اشاره کرد. تشخیص علایم صنعتی یا هشدارها، علامت‌گذاری لوله‌ها و نیز کاربردهای نظامی، از دیگر کاربردهای رنگ می‌باشد. همچنین در هنر، پوشش‌های صنعتی، علایم جاده‌ای و یا در لنگرگاه‌ها جهت جلوگیری از خوردگی توسط آب و .. رنگ یک محصول نیمه تمام شده است بدین معنی که بعد از استفاده توسط کاربر به مرحله پایاینی خود که ایجاد یک پوشش حفاظتی یا تزئینی است می‌رسد. از رنگ همچنین همراه با مخلوط کردن لعاب برای پوشش‌های پیشرفته و صیقلی‌سازی سطوح سرامیک، چینی و … نیز می‌توان استفاده کرد. همچنین در علم پزشکی نیز کاربرد دارد.

۱-۲. رنگ‌های روغنی

۱-۲-۱. تعریف:

رنگ‌های روغنی، نوعی از رنگ‌ها هستند که بر پایه رزین‌های آلکیدی ساخته شده و از نوع رنگ‌های پایه حلال محسوب می‌شوند.

۱-۲-۲. کاربردها:

از رنگ روغنی براق که از شفافیت و براقیت بالایی برخوردار است برای رنگ‌آمیزی فلزاتی نظیر نرده، فرفورژه، درب و پنجره و … استفاده می‌شود. همچنین برای رنگ درب و پنجره چوبی نیز کاربرد دارد. از رنگ مات برای رنگ‌آمیزی سطوحی استفاده می‌شود که نمی‌خواهیم جزئیات (نواقص) آن سطح به خوبی دیده شود مثل سقف و دیوارهایی که زیاد موج دارند. این رنگ پس از خشک شدن قابل شستشو می‌باشد (شکل‌های ۱ و ۲).

رنگ نیمه‌مات یا نیمه‌براق که از مخلوط رنگ مات و براق بدست می‌آید بیشتر برای نقاشی ساختمان استفاده می‌شود. علت آن است که هم موج دیوار را نشان نمی‌دهد و هم به اندازه کافی براق است که دیواری که رنگ شده خوب جلوه نماید.

امروزه رنگ‌های روغنی نیز از رنگ‌های سنتی و قدیمی محسوب می‌شوند که به علت اثرات زیست محیطی زیان‌آور و زمان خشک شدن طولانی و بوی نامطبوع، استفاده از آنها رو به کاهش است ولی همچنان برای رنگ‌آمیزی درب و پنجره‌های فلزی به عنوان یکی از بهترین گزینه‌ها محسوب می‌شود و حتی برای مواردی که به خاطر زیبایی بیشتر قرار است که درب‌های فلزی با رنگ‌های مولتی کالر رنگ شوند، رنگ روغنی به عنوان عایقی در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی در آسترکاری آنها استفاده می‌شود. علت علاقه زیاد ایرانیان به رنگ‌های روغنی، با وجود معایب آن، قابلیت شستشوی صددرصدی آن می‌باشد.

Oil Color 1

شکل ۱. از رنگ‌‌های روغنی برای سطوح مختلف از جمله دیوارها و سایر سطوح داخلی ساختمان می‌توان استفاده کرد.

Oil Color 2-1 Oil Color 2-2 Oil Color 2-3

شکل ۲. رنگ‌کاری سطوح چوبی و درب و پنجره‌ها و نماهای خارجی ساختمان از جمله کاربردهای رنگ‌های روغنی است.

۱-۲-۳. مزایا و معایب:

۱-۲-۳-۱. مزایا:

  1. ۱۰۰% قابلیت شستشو دارد.
  2. با توجه به عایق بودن نسبت به آب برای رنگ‌آمیزی، نرده، پنجره و چارچوب‌های فلزی و همچنین درب‌های چوبی بسیار مناسب است.
  3. پوشش‌دهی آن بالاست.

۱-۲-۳-۲. معایب:

  1. با توجه به زمان طولانی خشک‌شدن هر لایه، زمان اجرای آن زیاد است و در دماهای پایین، این زمان بسیار زیاد طول می‌کشد.
  2. به دلیل استفاده از حلال‌های نفتی بوی نامطبوع دارد که تا مدت نسبتا طولانی (دو هفته) ماندگار است.
  3. از مواد سمی مانند سرب و … در ساختن آن استفاده می‌شود که برای محیط زیست مضر است.

۱-۲-۴. اجزاء تشکیل دهنده:

  • مشخصات فنی:

رنگ‌های روغنی از نظر تولید به سه دسته زیر تقسیم می‌شوند:

  1. رنگ روغنی براق: این رنگها باید مطابق استاندارد ۱۷۰۰ موسسه ملی استاندارد باید ساخته شود.

مزایا: پوشش‌دهی آن بالا می‌باشد؛ برای درست کردن بتونه از آن استفاده می‌شود؛ غالباً برای رنگ‌آمیزی پنجره و چارچوب‌های فلزی استفاده می‌شود؛ ۱۰۰% قابل شستشو می‌باشد.

معایب: این رنگ به دلیل اینکه انعکاس نور، موج‌ها و ایراداتی که در گچکاری ساختمان وجود دارد را نشان می‌دهد (برطرف کردن این موج‌ها با نقاشی امکان‌پذیر نمی‌باشد) بنابراین استفاده از این رنگ برای دیوارها توصیه نمی‌شود.

  1. رنگ روغنی نیمه‌براق: این رنگها باید مطابق استاندارد ۵۴۷۵ موسسه ملی استاندارد ساخته شوند.
    مزایا: غالب رنگ‌های روغنی که در ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد رنگ روغنی نیمه براق است که از ترکیب ۲ به ۱ رنگ روغنی براق و رنگ روغنی مات درست می‌شود. قابلیت شستشو داشته و می‌توان درصد براق بودن و مات بودن آن را به دلخواه تغییر داد.

معایب: چون این رنگ ترکیبی از دو رنگ می‌باشد بایستی برای هر بار استفاده، کاملا ترکیب را هم بزنیم زیرا که رنگ مات به دلیل سنگینی ممکن است رسوب نماید.

  1. رنگ روغنی مات: این رنگ‌ها باید مطابق استاندارد ۲۲۲۵ موسسه ملی ساختمان ساخته شوند.

مزایا: نسبت به رنگ روغنی براق ارزان‌تر است. ایرادات زیر کار مانند موج را کمتر نشان می‌دهد.

معایب: اجرای آن به تنهایی و بدون ترکیب با روغنی براق خیلی سخت و زمان‌بر می‌باشد؛ پوشش‌دهی آن کم است؛ برای هر بار استفاده می‌بایست رنگ را کاملا هم بزنیم تا حلال (تینر روغنی) بطور یکنواخت در آن پخش شود؛ قابلیت شستشوی کمی دارد.

  • اصطلاحات بازار و نکات مهم خرید:

این رنگ‌ها معمولاً در ظروف کوارتی( حدود یک لیتر)، گالنی(حدود ۴ لیتر)، سطلی و ربعی (یک چهارم لیتر) به بازار عرضه می‌شوند. قابل ذکر است که هر کوارت حدود یک لیتر است (شکل ۳).

در هنگام خرید دقت شود که : ۱. رنگ استاندارد باشد، ۲. به مات یا براق بودن آن دقت شود، ۳. به تاریخ تولید و انقضاء آن دقت شود، ۴. معمولا برای ساختمان‌های مسکونی رنگ مات و براق را به صورت نصف نصف ترکیب می‌کنند.

Oil Color 3

شکل ۳. رنگ‌‌های روغنی در بازار در قوطی‌های با اندازه‌های مختلف از ¼ لیتری تا گالنی وجود دارد

  • شرایط حمل و نگهداری کارگاهی:

بسته‌بندی باید از جنسی باشد که در حین حمل و نقل از مقاومت لازم برخوردار باشد و در آن طوری بسته شود که مانع از ریزش و آلودگی محتویات داخل آن شود. در ضمن ظروف باید قابلیت دربندی مجدد را داشته باشد. جنس ظرف نیز باید از موادی باشد که با محتویات خود واکنش نداشته باشد.

در محل سر بسته و در دمای بین ۵ تا ۳۵ درجه نگهداری شود. معمولاً شرایط نگهداری توسط سازنده بر روی قوطی رنگ درج می‌شود ولی به طور کلی رنگها باید از یخ‌زدگی محافظت شوند. با توجه به اینکه این رنگ‌ها پایه حلال می‌باشند خطر آتش‌سوزی وجود دارد و باید از وسایل گرمازا دور نگهداشته شوند. به خصوص حلال آنها (تینر روغنی) به شدت قابل اشتعال بوده و حتی‌المقدور باید از انبار کردن آن اجتناب کرد و از تابش مستقیم نور خورشید دور نگه داشته شود. پارچه‌های تمیز کننده رنگ روغنی و تینر چنانچه از جنس نخی بوده و در حجم زیادی آلوده شوند، می‌بایست از مجاورت آنها با نور آفتاب یا محل‌های گرم اجتناب کرد چون امکان احتراق خود به خودی را دارند.

۱-۲-۵. نحوه اجرای کلی:

۱-۲-۵-۱. آماده‌سازی قبل از اجرا:

  • جمع‌آوری لوازم کاربردی و دکوراسیونی و همچنین پوشش آنها: پس از جمع کردن لوازم در گوشه‌ای از فضا، آنها را با لایه‌ای از پلاستیک به طور کامل پوشش دهید. برای این منظور می‌توانید، لایه‌های پلاستیکی را به صورت متری تهیه کنید.
    محدود کردن نواحی مورد نظر برای نقاشی و پوشش قسمت‌های هم جوار برای محافظت از آغشته شدن به رنگ هنگام نقاشی کردن: به عنوان مثال پوشاندن کلیدها و پریزهای برق و تلفن، شیشه‌های پنجره‌ها، دستگیره‌های درها و غیره از جمله این اقدامات هستند. برای انجام این کار از نوارچسب‌های کاغذی به تنهایی و یا به همراه روزنامه می‌توانید استفاده کنید. حتی ممکن است شما بخواهید تنها قسمت‌هایی از یک دیوار را آن هم با رنگی متفاوت پوشش دهید که در چنین شرایطی نیز چسب‌های نواری کاغذی ابزار اصلی محسوب می‌شوند (شکل ۴)

نکته: در صورتی که چسب نواری کاغذی را برای ماسکه کردن انتخاب کرده‌اید، توجه داشته باشید تا خشک شدن کامل لایه رنگی، هرگز به کندن آن اصرار نورزید زیرا امکان برداشته شدن لایه رنگ به همراه چسب وجود دارد. حال اگر با وجود خشک‌شدن رنگ، کندن چسب به راحتی انجام نمی‌گیرد، کافی است پنبه‌ای را به تینر روغنی آغشته کرده و بر روی چسب بمالید سپس آن را به آرامی از روی سطح رنگ جدا سازید.

توجه: به هیچ وجه به جای تینر روغنی، تینر فوری را امتحان نکنید. زیرا تینر فوری رنگ دیوار را در خود حل کرده و شما مجبور خواهید بود دوباره آن دیوار را رنگ کنید.

Oil Color 4

شکل ۴. استفاده از لایه‌های پلاستیکی برای پوشش قسمت‌های مختلف به منظور عدم آلوده شدن به رنگ

۱-۲-۵-۲. مرحله زیرسازی:

کلیه قسمت‌های فرورفته‌ای را که در اثر ضربه بر روی دیوار پدید آمده، با گچ و یا بتونه پر کرده و سپس هرگونه ناهمواری سطح را با سمباده، صاف و یکنواخت کنید. به این ترتیب سطحی مناسب برای رنگ‌آمیزی حاصل می‌شود.

۱-۲-۵-۳. مرحله انتخاب و ساخت رنگ:

ابتدا نوع رنگ مورد نظر را با توجه به دیوار، سقف و غیره و همچنین پوشش قبلی آن انتخاب کرده و سپس به مرحله دیگر یعنی ساخت رنگ دلخواه بپردازید. به عنوان مثال برای پوشش کلیه سقف‌ها به جز سقف آشپزخانه و سرویس‌های بهداشتی که شست و شوی سالیانه آنها مورد نیاز است، از رنگ پلاستیک استفاده می‌شود. دیوارها را نیز اغلب با رنگ روغنی می‌پوشانند که تنها تفاوت موجود میان میزان نسبت ماتی و براقی رنگ روغن است که آن هم با توجه به مکان و کارکرد آن انتخاب می‌شود. به این معنا که برای سطوحی که شست و شوی بیشتر لازم دارند، میزان رنگ روغنی براق نسبت به مات می‌بایست بیشتر بوده و در مورد دیوارهای دیگر مکان‌ها این میزان تقریبا نصف نصف و یا حتی مقدار رنگ مات کمی بیشتر از رنگ براق است.

نکته ۱) اگر برای دستیابی به رنگ دلخواه چند رنگ را با هم مخلوط کرده‌اید، پیش از استفاده بر روی دیوار توجه داشته باشید که همواره رنگ خیس دو پرده روشن‌تر از خشک شده همان رنگ است. برای امتحان بیشتر نیز شما می‌توانید قسمتی از در قوطی رنگ و یا قطعه فلزی بدون استفاده‌ای را با لایه‌ای از رنگ پوشش داده و کمی صبر کنید. رنگ بر روی فلز با سرعت بیشتری خشک شده و نتیجه زودتر حاصل می‌شود.

نکته ۲) در صورتی که نمونه رنگی را ساخته و در انتخاب آن اطمینان دارید، برای درست کردن مقدار زیادی از آن لازم است همان فرمول ترکیب رنگی را استفاده کرده و جهت امتحان قطره‌ای از رنگ نمونه را در داخل قوطی رنگ ساخته شده بچکانید. با این کار به راحتی می‌توانید رنگ نمونه انتخابی و رنگ ساخته شده را با هم مقایسه کنید.

نکته ۳) این روزها کارخانجات ساخت رنگ دست به تولید طیف وسیعی از رنگ‌های گوناگون زده‌اند که به این ترتیب سلیقه همه افراد به راحتی قابل تامین است.

نکته ۴) در صورتی که سطوح بسیار زیادی برای رنگ داشته باشید که با یک رنگ پوشش داده می‌شوند می‌توان به کارخانه تولید رنگ، رنگ با همان طیف و میزان اختلاط را سفارش داد تا در گالن‌های آماده رنگ به محل حمل گردد.

۱-۲-۵-۴. انتخاب ابزار رنگ‌آمیزی:

برای رنگ‌آمیزی سطوح داخلی ساختمان و لوازم گوناگون سه نوع ابزار رایج وجود دارد (شکل ۵):

الف) قلم مو

ب) غلتک
ج) پیستوله
که با توجه به شرایط سطح مورد نظر برای رنگ‌آمیزی باید از یک و یا ترکیبی از چندتای آنها استفاده کرد.

Oil Color 5-1 Oil Color 5-2 Oil Color 5-3 Oil Color 5-4Oil Color 5-5

شکل ۵. قلم مو، غلطک و پیستوله سه ابزار پرکاربرد در رنگ‌آمیزی رنگ روغنی

۱-۲-۵-۵. مرحله رنگ‌آمیزی:

پس از انتخاب نوع رنگ و ابزار، برای رنگ‌آمیزی اقدام کنید ولی پیش از آن ابتدا رنگ‌ها را صاف کنید. به این ترتیب رنگی صاف و بدون ناخالصی حاصل می‌شود. این کار در مورد استفاده از رنگ‌های باقی‌مانده از پروژه‌های قبلی نقاشی ساختمان الزامی است زیرا رنگ به مرور زمان و در مجاورت با هوا رویه بسته و در نتیجه ناخالصی‌هایی در آن به وجود می‌آید. پیش از آغاز کار  ابزار مورد نیاز نظیر سمباده، برس، قلم مو، غلطک، حلال، کاردک و سایر ابزار مورد نیاز را تهیه نمایید. در ابتدا با استفاده از سنباده کشیدن و تیغ زدن بر سطح دیوار سطح کار را کاملا صاف و صیقلی نمایید.

اگر گچ دیوار به سبب رطوبت به حالت ورقه‌ای و یا بادکرده در آمده است ابتدا باید آنها را با کاردک پهن یا برس سیمی، ترمیم کرده و در صورت نیاز با یک لایه گچ، سطح را صاف و هموار نمایید. سپس روی آن را با کاردک بکشید تا تکه‌های اضافی ریخته شود. سپس از روغن زیر کار استفاده کرده تا گچ دیوار سفت شده و از ترک خوردن جلوگیری کند. همچنین دیوار آماده بتونه و آستر شود. از فواید دیگر روغن زیر کار، ایجاد انسجام در لایه‌های رنگ بر دیوار است. بعد از خشک شدن روغن زیر کار، در این مرحله باید دیوار بتونه شود که با توجه به نوع کار یک یا دو دست بتونه می‌شود.

طرز تهیه بتونه:

دو نوع از بتونه‌های پر کاربرد به شرح ذیل می‌باشد:

بتونه معمولی: که مخصوص دیوارهای رنگ پلاستیک است که ساخت آن بدین صورت است که ابتدا مقداری پودر مل را روی سطح صاف قابل حمل (مانند تخته) می‌ریزیم. سپس مقداری آب ریخته و با هم مخلوط می‌کنیم.

بتونه روغنی: که برای تهیه ابتدا روغن الیف و پودر مل را با هم مخلوط می‌کنیم. سپس رنگ روغن را به آن اضافه می‌کنیم. لازم به ذکر است اضافه کردن روغن الیف به آن الزامی نیست اما حتماً باید رنگ روغن براق در بتونه روغنی استفاده کنیم وگرنه بتونه بصورت چروک در می‌آید و اگر بخواهیم بتونه سفت شود باید مقدار پودر را اضافه کنیم.

بعد از آنکه بتونه آماده را خوب ترکیب کردید خرابی و شیارهای روی دیوار را با استفاده از بتونه پر نموده و با کاردک مخصوص بتونه را از بالا به پایین روی شیارها بکشید. شیارهای کوچک را با همین روش بتونه کاری نمایید ولی شیارهای بزرگتر را از ابتدا تراشیده و از ذرات گچ و رنگ پاک کنید و سپس آن را مرطوب کنید و با کاردک بتونه را در جهت شیار روی آن بکشید و در صورت نیاز، چند بار این کار را تکرار کنید چرا که بتونه‌ها پس از خشک شدن در شیار یا حفره اندکی جمع می‌شود. لذا بایستی پس از حدود یک ساعت مجدد بتونه‌کاری شود. در آخر پس از خشک‌شدن بتونه روی آن را با سنباده نرم هموار کنید تا سطح بسیار صاف و عاری از لکه شود.

سنباده کاری دیوارهای بتونه شده ایجاد گرد و خاک بر روی دیوار می‌کند و نیاز است قبل از رنگ‌آمیزی دیوار و یا آستر با یک دستمال نمناک سطح دیوار را از گرد و خاک پاک کنیم.

۱-۲-۵-۶. آستر زدن و مراحل بعدی:

پس از هموارسازی بتونه و پاک‌سازی آن، نوبت به آستری می‌رسد که معمولاً پیش از رنگ کاری بر سطوح دیوار زده می‌شود. دقت نمایید ممکن است برای آستری از رنگ آستر مخصوص استفاده گردد و یا از همان رنگ اصلی استفاده گردد که در هر دو صورت به آن آستر می‌گویند. رنگ آستر سطح بسیار خوبی را برای رنگ آمیزی نهایی بوجود می‌آورد و کوتاهی در استفاده از آستری به چسبندگی نامناسب رنگ نهایی منجر می‌شود و ممکن است مجبور شوید آن را مجدداً رنگ بزنید.

رنگ آستری، سایه‌های ناشی از روی هم افتادن چند دست رنگ را کاهش می‌دهد و رنگ یکنواخت‌تری را بوجود می‌آورد. رنگهای آستری باید تا هنگام نزدیک شدن به رنگ اصلی روشن شوند.

پس از رنگ استری نوبت به لکه‌گیری و موج‌گیری می‌رسد که این مرحله با بتونه مخصوصی صورت می‌گیرد این مرحله از اصلی‌ترین مراحل رنگ‌آمیزی است که هر چقدر دقیق‌تر به انجام برسد نقاشی با کیفیت بالاتر و زیباتری نتیجه خواهد شد. پس از لکه‌گیری باید یک سنباده‌کاری نرم روی دیوارها کشیده شود و مجدداً گرد و خاک دیوارها توسط پارچه مرطوب گرفته شود تا سطح کار آماده آستر دوم شود. تغییر نوع رنگ از این مرحله به بعد ناممکن است.

در نهایت رنگ رویه یا دست سوم را بروی دیوار می‌زنند و مراحل کار نقاشی به پایان می‌رسد.

۱-۲-۵-۷. روش رنگ‌آمیزی با قلم مو و غلطک:

معمولاً رنگ‌آمیزی به ۲ روش قلم مو و غلطک انجام می‌گیرد که در زیر به شرح آنها پرداخته شده است:

روش قلم‌مو: در استفاده از قلم، ابتدا موهای قلم مو را روی انگشتانتان به جلو عقب بکشید. این کار موها را باز و بسته کرده و ذرات یا گرد و خاک را پاک می‌کند. قلم مو را به راحتی از نزدیک قاعده دسته در دست بگیرید و نصف طول موهای قلم را در ظرف رنگ فرو کنید و با قلم مو به آرامی به کناره ظرف بدنه ضربه بزنید. هنگامی که قلم مو را روی سطح دیوار می‌کشید فشار فقط باید به اندازه‌ای باشد، که موها کمی به طرف نوک قلم خم شوند. با ضربات ثابت و یکنواخت رنگ کنید و نگذارید قلم مو روی نوک موهای خود در قوطی نیمه‌خالی رنگ یا حلال باقی بماند. پس از هر بار مصرف باید قلم موها را با حلال‌های مربوطه کاملاً تمیز نمایید. برای رسیدن به پرداختهای واقعاً صاف چند دست رنگ لازم است. به هر حال، روش کار آن است که هر دست رنگ را پس از خشک شدن کامل، صاف کنید که این کار با سنباده زدن (پشم فولاد- پوست آب) انجام می‌گیرد (شکل ۶).

روش غلطک: این روش بهتر از  استفاده از قلم مو است در انتخاب غلطک سعی نمایید از غلطک نقاشی مرغوب (با اهرم دسته تلسکوپی) که از پشم طبیعی گوسفند است استفاده نمایید. چرا که این نوع غلطک رنگ را به خود بهتر جذب می‌نماید و کار با آن راحت‌تر و مناسب‌تر است. البته در مورد گوشه‌ها که غلطک امکان پوشش ندارد قلم مو کاربرد بهتری دارد. اگر چه غلطک‌های کوتاهتر مخصوصی برای استفاده از زهوارها، قاب پنجره و گوشه‌ها ساخته شده است که در موارد فوق قابل استفاده است (شکل‌های ۷ تا ۱۱).

در این روش موهای غلطک نقاشی را از درازا به اندازه نصف یا کمتر در داخل رنگ نمایید و رنگهای اضافی را نیز مرتباً با توری مشبک مخصوص داخل ظرف تخلیه کنید. نحوه رنگ زدن باید پشت سر هم و یکنواخت انجام گیرد و بایستی غلطک را روی دیوار از بالا به سمت پایین به حرکت درآورید. جهت حرکت دست‌ها باید به شکلی باشد که رنگ غلطک به حالت یکپارچه روی سقف یا دیوارها قرار گیرد. بهتر است جهت رنگ‌آمیزی ابتدا از سمت پنجره‌ها به طرف فضای داخلی انتخاب نمایید. لازم به ذکر است ابتدا سقفها را رنگ بزنید، زیرا احتمال پاشیدن دانه‌های رنگ به دیوارها وجود دارد. هرگز غلطک را پی در پی در یک مسیر حرکت ندهید زیرا همان لایه نازک ابتدایی کفایت می‌کند.

Oil Color 6-1 Oil Color 6-2 Oil Color 6-3 Oil Color 6-4

شکل ۶. برخی از نکاتی که باید در هنگام کار با قلم مو در نظر داشت

- روغن الیف اگر سقف‌ها رنگ روغن زده شوند، نور چراغ‌ها را بطور آزار دهنده‌ای منعکس می‌کند.

- رنگ روغنی براق دوام بیشتری دارد و تمیز کردن آن راحت‌تر است اما نواقص دیوار را بیشتر نشان می‌دهد.

- رنگ‌های روغنی استحکام و بهداشت بیشتری نسبت به رنگ‌های مات دارند. رنگ‌های مات چرک‌پذیرترند.

قبل از اجرای نقاشی روی دیوار گچی که قبلاً رنگ نشده است ابتدا یک دست روغن الیف به دیوار زده می‌شود که باعث می‌شود سطح گچ اشباع شود. بطورکلی برای اینکه بخواهید هر سطحی را رنگ‌آمیزی کنید یکی از اصول آن این است که سطح مورد نظر شما نباید برای رنگ‌آمیزی و یا بتونه‌کاری خام باشد یعنی اینکه سطح مورد نظر چه چوبی باشد و یا گچ و سیمان، باید با یک ماده اولیه اشباع شود و از حالت خام بودن به حالت اشباع درآید.

Group of can paints, roller brush and palette of colors Oil Color 7-2

شکل ۷. قبل از شروع به کار رنگ‌آمیزی با غلطک، باید رنگ و نوع غلطک و سایر وسایل مرتبط را تهیه نمود

Oil Color 8-1 Oil Color 8-2

شکل ۸. مرحله ۲ و ۳ کار با غلطک شامل رنگ زدن دورتادور سطح با قلم مو و سپس شروع با غلطک مطابق شکل پایین

Oil Color 9-1 Oil Color 9-2

شکل ۹. مرحله ۴ و ۵ کار با غلطک

Oil Color 10-1 Oil Color 10-2

شکل ۱۰. مرحله آخر کار با غلطک و نحوه پاک کردن رنگ‌های اضافی از روی غلطک

Oil Color 11-1 Oil Color 11-2

شکل ۱۱. در انتهای کار باید غلطک را به خوبی در حلال مناسب قرار داده تا به خوبی تمیز گردد و سپس با آب بشویید

روغن الیف یک مایع نسبتاً غلیظ است که قبل از اجرای رنگ‌آمیزی و یا بتونه‌کاری روی سطوح اجرا می‌شود. البته امروزه روغن الیف کمتر استفاده می‌شود زیرا دارای معایب زیر است:

- بوی ناخوشایندی دارد که چند روزی می‌ماند.

- برای رقیق کردن آن باید از نفت یا تینر استفاده کنیم.

- در صورت آلوده شدن دست و لباس به سختی و با نفت، بنزین و یا تینر باید تمیز شود.

- دیر خشک می‌شود.

امروزه به جای روغن الیف از پرایمر مخصوص نقاشی استفاده می‌شود که عمل اشباع نمودن سطوح را قبل از نقاشی انجام می‌دهد و دارای مزایای زیر است:

- بدون بو است.

- سریع خشک می‌شود (۳۰ دقیقه).

- پرایمر نیازی به رقیق کردن ندارد

- بیرنگ است.

- در صورت آلوده‌شدن دست و لباس با آب تمیز می‌گردد.

نکته: برای ساخت بتونه روغنی نیز از روغن الیف استفاده می‌شود. البته برخی از شرکتها روغن الیف مخصوص زیر کار و روغن الیف مخصوص بتونه روغنی را جداگانه تولید می‌کنند.

- روغن الیف ذرات سست روی سطح را به هم می‌چسباند و سطح را پایدار می‌سازد و این مهم باعث چسبندگی بهتر رنگ در مراحل بعدی به سطح می‌گردد. همچنین با اشباع نمودن سطح، از مصرف بیش از حد رنگ جلوگیری می‌نماید.

- در نمای خارجی ساختمان استفاده از پرایمر بسیار مهمتر از نقاشی ساختمان در قسمت داخلی است و جهت اجرای رنگ‌های مختلف می‌بایست از پرایمرهای خاص همان رنگ که کارخانه تولید کننده توصیه می‌کند، استفاده گردد.

- پرایمر مایع تک جزئی با بنیان رزین اکریلیک پایه آبی می‌باشد. قدرت نفوذ و چسبندگی فوق‌العاده زیاد پرایمر به سطوح زیر آن منجر به چسبندگی و حصول نتایج مطلوب فیزیکی و مکانیکی پوشش رویه می‌گردد. پرایمر تقریباً همان روغن زیر کار (الیف) محسوب می‌شود که با رزین‌های پایه آب بدون بو و با قدرت چسبندگی بالا تولید شده است.

۱-۲-۶. پرسنل و مدت زمان اجرا:

طول زمان اجرا معمولاً بستگی به کیفیت سطح زیر کار و حجم کار دارد. همچنین ابزار مورد استفاده بسیار تاثیر گذار است به طوری که استفاده از پیستوله، سرعت را افزایش می‌دهد ولی به طور متوسط یک اکیپ دو نفره در ۴ روز کاری حدود ۱۰۰ متر مربع، کار انجام می‌دهند.

۱-۲-۷. دستگاه‌های مورد نیاز برای اجرا:

قلم مو، غلتک، پیستوله، کاردک، لیسه، سنباده، نردبان دو پایه، و … (شکل‌های ۱۲ و ۱۳)

۱-۲-۸. هزینه‌ها:

در حال حاضر به طور متوسط هزینه اجرای هر متر مربع رنگ روغن با مصالح بین ۵۰/۰۰۰ تا ۶۰/۰۰۰ ریال است.

Oil Color 12-1 Oil Color 12-2

شکل ۱۲. استفاده از پیستوله، سرعت زیادی به کار رنگ‌آمیزی می‌دهد

Oil Color 13-1 Oil Color 13-2 Oil Color 13-3 Oil Color 13-4 Oil Color 13-5 Oil Color 13-6

شکل ۱۳. برخی از وسایل مورد نیاز برای رنگ آمیزی با رنگ‌های روغنی

۱-۲-۹. شرایط جوی مناسب:

با توجه به اینکه در داخل ساختمان اجرا می گردد در صورتی که ساختمان دارای سیستم گرمایشی باشد در هر شرایط جوی قابل اجراست ولی بطور کلی عملیا ت نقاشی باید بین ۵ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد انجام شود.

۱-۲-۱۰. شرایط نگهداری پس از اجرا:

تا زمانی که رنگ تازه است از انجام عملیاتی که باعث ایجاد گرد و غبار گردد، خودداری شود. همچنین باید از خراشیدن، ضربه زدن و کثیف کردن محل‌های نقاشی شده خودداری شود.

۱-۲-۱۱. توالی اجرا:

بهترین زمان برای اجرای نقاشی، پس از اتمام کلیه عملیات ساختمانی می‌باشد ولی در صورتی که کابینت نصب نشده است بهتر است، قبل از نصب کابینت ‌باشد.

۱-۲-۱۲. کنترل کیفی و فاکتورهای تعیین کننده:

۱-۲-۱۲-۱. اجرای صحیح:

  1. شره، بازشدگی و حفره و یا ترک‌خوردگی ۲۴ ساعت بعد از ۳ دست نقاشی نباید در سطح کار دیده شود.
  2. هیچ‌گونه رش قلم روی سطح کار دیده نشود.
  3. ایرادات دیوار از قبیل موج‌دار بودن به چشم نیاید.
  4. از رنگ استاندارد و درجه یک استفاده شود.
  5. تعداد لایه‌های رنگ‌آمیزی به حدی باشد که هیچگونه سایه‌ای از رنگ قدیمی زیر کار دیده نشود.
  6. هیچکدام از نصبی‌جات ساختمانی آلوده به رنگ نباشد.
  7. خط اتصال رنگ‌های مختلف در قطعات ساختمانی می‌بایست یکنواخت و بدون اختلاط با هم اجرا شده باشد مثلا کم درب‌ها در محل اتصال به دیوار نمی‌بایست روی دیوار آمده باشد یا بالعکس.

۱-۲-۱۳. قراردادها، ضمانت‌های لازم و حدود تخفیف:

برای مشاهده نمونه قرارداد به قسمت قراردادها مراجعه شود.