۱. افزودنی‌های بتن

۱-۱. كليات

۱-۱-۱. تعریف کلی:

مواد افزودنی بتن، موادی هستند که به عنوان یکی از مواد تشکیل دهنده بتن چینی و برای اصلاح برخی خواص بتن کمی قبل از مخلوط کردن مواد سازنده بتن یا در زمان مخلوط کردن (داخل میکسر) به آن افزوده می‌شود (شکل‌های ۱ و ۲). بنا بر تعریف استاندارد شماره ۲۹۳۰ موسسه استاندارد ایران، مواد افزودنی بتن موادی هستند که علاوه بر آب، سیمان و سنگدانه به مقدار جزئی حداکثر پنج درصد وزن سیمان، در زمان اختلاط به بتن اضافه شده و موجب اصلاح برخی از خواص بتن تازه یا سخت شده می‌شود. افزودنی‌های بتن به ۲ دسته معدنی و شیمیایی تقسیم می‌شوند که نوع شیمیایی به ۵ گروه تفکیک می‌شود که عبارتند از حباب هوا ساز، دیرگیر کننده، زودگیر کننده، روان کننده (کاهنده آب بتن)، لاتکس‌های آب بند یا نم بند.

همچنین گروه دیگری از مواد افزودنی بتن نیز تحت عنوان افزودنی‌های معدنی یا پوزولان‌ها در پروژه‌های عمرانی مورد استفاده قرار می‌گیرند که نقش تکمیلی در واکنش‌های سیمانی داشته و بیشتر با هدف بهبود دوام و افزایش عمر مفید سازه بتنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. پوزولان‌ها بر حسب منابع تهیه آنها به دو گروه عمده تقسیم‌بندی می‌شوند:

  1. پوزولان‌های طبیعی مانند زئولیت‌ها، تراس‌ها، توف‌های آتشفشانی، متاکائولن و سبوس برنج
  2. پوزولان‌های مصنوعی مانند خاکستر بادی، دوده سیلیسی یا میکرو سیلیس و سرباره کوره‌های ذوب فلزات

۱-۱-۳. انواع:

افزودنی‌های بتنی را می‌توان در ۵ شاخه اصلی بر حسب عملکرد آنها بررسی نمود. البته باید توجه داشت که برخی از محصولات دو یا چند کاره هستند و همزمان دو یا چند خاصیت از خواص بتن را بهبود می‌بخشند که یکی از عملکردهای ماده افزودنی چند منظوره توسط تولید کننده به عنوان عملکرد اصلی مشخص می‌شود و سایر عملکردها، عملکرد ثانویه نامیده می‌شود . این تقسیم بندی شامل موارد زیر است :